![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/nasali-asrofizikci-iaude_c409ec9.jpg\")
Ulusal Havac\u0131l\u0131k ve Uzay Dairesi\u2019nde (NASA) astrofizik ve veri bilimi alanlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6revli T\u00fcrk bilim adam\u0131 Dr. Umut Y\u0131ld\u0131z \u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencileriyle bir araya geldi.<\/p>\n
\u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik M\u00fchendislik Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn d\u00fczenledi\u011fi konferansa konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131lan NASA astrofizik ve veri bilimi alanlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 T\u00fcrk bilim adam\u0131 Dr. Umut Y\u0131ld\u0131z, \u201cNASA\u2019da Uygulanan Projeler\u201d hakk\u0131nda bilgiler verdi. Dr. Umut Y\u0131ld\u0131z, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada T\u00fcrkiye\u2019nin yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve toplam maliyeti yakla\u015f\u0131k 2 milyar dolar olan The Square Kilometre Array (SKA) ad\u0131 verilen teleskop projesi hakk\u0131nda bilgiler vererek, \u201cBu proje G\u00fcney Afrika ve Avusturalya\u2019da \u015fu anda in\u015fa ediliyor ve 2023 y\u0131l\u0131nda bitecek. Toplam maliyeti 2.2 milyar. Bu projeye destek veren bir s\u00fcr\u00fc \u00fclke var ama T\u00fcrkiye bu projede yok\u201d dedi.<\/p>\n
Dr. Y\u0131ld\u0131z, proje hakk\u0131nda \u015fu bilgileri verdi: \u201cBu proje ilgin\u00e7 bir proje, LOFAR dedi\u011fimiz projenin biraz daha geli\u015fmi\u015f bir hali. \u00c7ok daha fazla anten kullan\u0131larak evrenin sonunu, yani \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ilk olu\u015ftu\u011fu an\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Ancak sadece g\u00f6r\u00fcn\u00fcr evreni g\u00f6rebilirsiniz. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr evrenin ilk ba\u015f\u0131na kadar gidebilirsiniz. SKA o kadar hasas olacak ki, yakla\u015f\u0131k olarak on \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 mesafedeki bir gezegenin hava alan\u0131 radar\u0131n\u0131 bile duyabilecek pozisyona gelecek.\u201d<\/p>\n
SKA projesinde kullan\u0131lan teknolojinin bug\u00fcnk\u00fc teknolojinin \u00e7ok \u00fczerinde olaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. Umut Y\u0131ld\u0131z, \u201cMerkez bilgisayar\u0131n\u0131n veri i\u015fleme g\u00fcc\u00fc 100 milyon PC ye e\u015fit. Ayn\u0131 zamanda \u00fcretece\u011fi veri trafi\u011fi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n internet trafi\u011finin on kat\u0131 olacak. Bu proje sayesinde G\u00fcney Afrika\u2019daki \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6lge d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 internetine sahip olacak\u201d diyerek proje bitti\u011finde \u00e7ok ilgin\u00e7 bilgiler elde edilece\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrk bilim adam\u0131, yeni uzay teknolojileriyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan en b\u00fcy\u00fck sorunlardan birinin saniyede elde edilen 700 Terabaytl\u0131k verinin nas\u0131l i\u015flenece\u011fi oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, \u201c\u015eu anda i\u015fler \u00e7ok de\u011fi\u015fti. Baz\u0131 \u00fclkelerde bu datan\u0131n daha anla\u015f\u0131l\u0131r ve i\u015fe yarar bir \u015fekilde sokulmas\u0131 i\u015fi \u00e7ok pop\u00fcler\u201d dedi.<\/p>\n
Umut Y\u0131ld\u0131z konu\u015fmas\u0131n\u0131n sonunda Hollanda\u2019daki LOFAR projesi ve projenin destek\u00e7ileri hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201c\u015eu anda Hollanda\u2019da 15 bin tane anten var. LOFAR projesi i\u00e7in. 15 bin anten birle\u015ftirilip evrenin sonu g\u00f6r\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor bu projeyle. Bu projeyi kimler destekliyor derseniz astronomlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc evrenin sonunu merak ediyorlar. Di\u011fer ikisi ise \u00e7ok ilgin\u00e7; jeologlar ve Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131. Jeologlar destekliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu antenler deprem gibi do\u011fa olaylar\u0131nda \u00e7ok hassaslar ve an\u0131nda tespit ediyorlar. Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 ise patates tarlalar\u0131nda en iyi \u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l elde edeceklerini tespit etmek i\u00e7in destekliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyorsunuz Hollanda yakla\u015f\u0131k Konya b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir \u00fclke olmas\u0131na kar\u015f\u0131n d\u00fcnyaya ciddi tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihra\u00e7 ediyor ve bu antenler mikro s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimlerini fark ediyor.\u201d<\/p>\n
Konferansta \u201cUzay Hukuku\u201d hakk\u0131nda bilgiler veren Avukat Nazl\u0131 Can ise uzay hukukunun temel metinlerinden bahsederek, bu alandaki temel be\u015f anla\u015fmas\u0131 hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBunlardan ilki Ay ve di\u011fer g\u00f6k cisimlerinin dahi uzay\u0131n ke\u015ffi ve kullan\u0131lmas\u0131nda devletlerin faaliyet, y\u00f6ntem ve ilkeler hakk\u0131ndaki anla\u015fma, uzay anla\u015fmas\u0131 olarak ge\u00e7iyor. Astronotlar\u0131n ve zor duruma d\u00fc\u015fen uzay cisimlerinin uzay ara\u00e7lar\u0131yla kurtar\u0131lmas\u0131 ile ilgili kurtarma anla\u015fmas\u0131. Bir sonraki anla\u015fma sorumluluk s\u00f6zle\u015fmesi, yani uzayda verilen zarardan dolay\u0131 \u00f6denecek olan tazminat prosed\u00fcrlerin ve tazminat\u0131n ne \u015fekilde talep edilece\u011fiyle ili\u015fkin hususlar\u0131n d\u00fczenlenmesiyle ilgili s\u00f6zle\u015fme ve uzaya f\u0131rlat\u0131lan cisimlerin tescili hakk\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme. Son olarak ay anla\u015fmas\u0131ndan s\u00f6z etti. Kendi \u00fclkemizde bunlar uzay hukukunun temel metinleridir. Her ne kadar di\u011fer devletlerin kendi politikalar\u0131 ile uzay yasalar\u0131 olsa dahi s\u00f6z ettiklerim kabul edilmi\u015f uzay hukukuyla ilgili en temel metinlerdir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ULUSAL HAVACILIK VE UZAY DA\u0130RES\u0130’NDE (NASA) ASTROF\u0130Z\u0130K VE VER\u0130 B\u0130L\u0130M\u0130 ALANLARINDA ARA\u015eTIRMACI OLARAK G\u00d6REVL\u0130 T\u00dcRK B\u0130L\u0130M ADAMI DR. UMUT YILDIZ \u0130STANBUL AYDIN \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 \u00d6\u011eRENC\u0130LER\u0130YLE B\u0130R ARAYA GELD\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12600],"tags":[26584,26585,26583],"class_list":["post-143887","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-egitim-2","tag-asrofizikci","tag-iaude","tag-nasali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/143887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=143887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/143887\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=143887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=143887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=143887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}