![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/turk-bilim-insanlarindan-covid-19-virusunu-1-dakika-icerisinde-bulabilen-sistem_55a5d42.jpg\")
T\u00fcrk bilim insanlar\u0131 Covid-19 ile m\u00fccadele kapsam\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli konumda yer alan test kitlerini y\u00fczde y\u00fcz yerli imkanlarla geli\u015ftirdi. Bilkent \u00dcniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Ara\u015ft\u0131rma Merkezinde geli\u015ftirilen Covid-19 testinin 10 saniye ile 1 dakika i\u00e7erisinde sonu\u00e7 verdi\u011fi iddia edildi.<\/p>\n
Bilkent \u00dcniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (UNAM) b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrk bilim insanlar\u0131, Covid-19\u2019da hastan\u0131n hemen tespit edilip izole edilebilmesi i\u00e7in h\u0131zl\u0131 tan\u0131 kiti geli\u015ftirdi. A\u011f\u0131zdan s\u00fcr\u00fcnt\u00fc yoluyla al\u0131nan numuneler \u201cDiagnovir\u201d ad\u0131 verilen nanoteknolojik bir sistem ile 10 saniye ila 1 dakika i\u00e7erisinde sonu\u00e7lan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 geli\u015ftiren ve projeyi ortaya \u00e7\u0131karan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu testlerin y\u00fczde 99 g\u00fcvenilir oldu\u011funu iddia ediyor. \u015euan seri \u00fcretime haz\u0131r prototip a\u015famas\u0131nda olan \u00fcr\u00fcn Etik Kurul onay\u0131 ve T\u00fcrkiye \u0130la\u00e7 ve T\u0131bbi Cihaz Kurumu (T\u0130TCK) onay\u0131 gibi gerekli izinleri ald\u0131ktan sonra, yakla\u015f\u0131k 2 ay i\u00e7erisinde seri \u00fcretime ge\u00e7ilmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n
\u201cBu fikri 10 ki\u015filik bir ara\u015ft\u0131rma grubuyla hayata ge\u00e7irdik\u201d<\/p>\n
Covid-19 ile m\u00fccadelede, vir\u00fcs\u00fcn h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru tespitinin hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu belirten Bilkent \u00dcniversitesi UNAM ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan olan Proje Sorumlusu Doktor \u00d6\u011fretim \u00dcyesi B\u00fclend Orta\u00e7, \u201cBu fikri 10 ki\u015filik bir ara\u015ft\u0131rma grubuyla hayata ge\u00e7irdik. Tabi bunu \u00fcniversiteye aktard\u0131k. Hem maddi hem manevi desteklerini verdiler. 7 ay \u00f6ncesinde ba\u015flayan bir proje bu. Burada 2 a\u015famal\u0131 bir yol izledik. Bir, tamamen \u00f6zg\u00fcn ve bize ait olan bir tan\u0131 kitini, tan\u0131 platformunu geli\u015ftirdik. Tabi bu platformda vir\u00fcs\u00fc ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde do\u011fru sonu\u00e7 veren bir de test cihaz\u0131n\u0131 geli\u015ftirdik. Bu fikri 2 a\u015famal\u0131 yapt\u0131k. Bir, laboratuvar ortam\u0131nda m\u00fckemmel \u015fartlar alt\u0131nda sonu\u00e7lar\u0131 ald\u0131ktan sonra, \u00f6n klinik testlerinde ger\u00e7ek hayatta ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6rneklerle bunun do\u011frulamas\u0131n\u0131 yapt\u0131k. Do\u011frulamay\u0131 yaparken de hem kitimizi hem de cihaz\u0131m\u0131z\u0131n yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 optimize ettik. B\u00f6ylelikle de \u00e7ok y\u00fcksek oranda ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde bir tan\u0131 kiti ve sistemi olu\u015ftu\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Projenin fikri ve s\u0131nai haklar\u0131n\u0131n kendilerine ait ve tamamen yerli oldu\u011funu belirten Orta\u00e7, \u201cD\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce hem ger\u00e7ek hayattaki testleri, ondan sonra da bunun fikri haklar\u0131n\u0131n bize ait oldu\u011funu g\u00f6steren ulusal ve uluslararas\u0131 patent ba\u015fvurular\u0131n\u0131 yapt\u0131k. Art\u0131k d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131labilir diye k\u0131smetse bug\u00fcn ba\u015flad\u0131k\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u201c10 saniye i\u00e7erisinde bize pozitifse verebiliyor\u201d<\/p>\n
Sonu\u00e7lar\u0131n al\u0131nabilmesi i\u00e7in geli\u015ftirdikleri kitin olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir oldu\u011funu belirten Orta\u00e7, \u201cSistemin bu kadar h\u0131zl\u0131 olmas\u0131 iki a\u015famal\u0131. Bir tanesi biz \u00f6rne\u011fi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman o \u00f6rne\u011fi herhangi bir i\u015fleme tabi tutmuyoruz. Yani \u00e7o\u011faltm\u0131yoruz ya da alm\u0131\u015f oldu\u011fumuz \u00f6rne\u011fi canl\u0131 tutarak par\u00e7alam\u0131yoruz. B\u00f6yle olunca da \u00f6n haz\u0131rl\u0131k \u00e7ok k\u0131sa. \u0130kincisi de bu \u00f6rnek almas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fimiz birka\u00e7 yakla\u015f\u0131m daha var. Bu yakla\u015f\u0131mlar sayesinde a\u011f\u0131zdan alm\u0131\u015f oldu\u011fumuz \u00f6rne\u011fin tamamen 1 dakika i\u00e7erisinde istedi\u011fimiz sol\u00fcsyona aktar\u0131labildi\u011fini bulduk. Ondan sonra da buradan al\u0131nan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rne\u011fi test kitine yerle\u015ftiriyoruz ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde vir\u00fcse ba\u011flan\u0131yoruz. Ba\u011fland\u0131ktan sonra vir\u00fcs\u00fcn \u00fczerine optik sinyaller uygulayarak elde etti\u011fimiz sonu\u00e7lar\u0131 yorumlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir algoritmam\u0131z var, optik oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok h\u0131zl\u0131. Ba\u011flanma kinetikleri de \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve bu sayede 10 saniye i\u00e7erisinde bize pozitifse verebiliyor. Fakat e\u011fer vir\u00fcs y\u00fck\u00fcn\u00fcz yoksa yani negatifseniz, sistem kendini do\u011frulamak i\u00e7in vir\u00fcs\u00fc arar durumda kendini a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131yor. Yar\u0131m dakikal\u0131k bir ara\u015ft\u0131rmadan sonra negatifseniz size sonucu veriyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c2 ay i\u00e7inde gerekli olan b\u00fct\u00fcn izinleri al\u0131p bunu yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak istiyoruz\u201d<\/p>\n
Projenin geli\u015ftirilmesi a\u015famas\u0131nda 10 ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fcniversite y\u00f6netimiyle hemen i\u015fe koyulduklar\u0131n\u0131 belirten Orta\u00e7, \u201cAsl\u0131nda laboratuvarda geli\u015fen bilgiler ne kadar g\u00fczel olsa da hayata ge\u00e7mesi ayr\u0131 bir a\u015fama. Biz bu profesyonel ekiple 2 ay i\u00e7inde gerekli olan b\u00fct\u00fcn izinleri al\u0131p bunu yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak istiyoruz. Burada se\u00e7ti\u011fimiz strateji \u015fu; y\u00fcksek kar amac\u0131 g\u00fctmek de\u011fil, ama\u00e7 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak ve \u00fclkemizde h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru sonu\u00e7 veren bir kiti hayata ge\u00e7irmek. Bunun da 2 ay i\u00e7inde ge\u00e7ece\u011fini biliyoruz\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK B\u0130L\u0130M \u0130NSANLARI COV\u0130D-19 \u0130LE M\u00dcCADELE KAPSAMINDA \u00c7OK \u00d6NEML\u0130 KONUMDA YER ALAN TEST K\u0130TLER\u0130N\u0130 Y\u00dcZDE Y\u00dcZ YERL\u0130 \u0130MKANLARLA GEL\u0130\u015eT\u0130RD\u0130. B\u0130LKENT \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 ULUSAL NANOTEKNOLOJ\u0130 ARA\u015eTIRMA MERKEZ\u0130NDE GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LEN COV\u0130D-19 TEST\u0130N\u0130N 10 SAN\u0130YE \u0130LE 1 DAK\u0130KA \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE SONU\u00c7 VERD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130A ED\u0130LD\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1556304,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[4318,119421,116194,615,18785,35892,4451,1039,111754],"class_list":["post-1556303","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","category-turkiye","tag-bilim","tag-bulabilen","tag-covid-19","tag-dakika","tag-icerisinde","tag-insanlarindan","tag-sistem","tag-turk","tag-virusunu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1556303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1556303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1556303\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1556304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1556303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1556303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1556303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}