{"id":1569163,"date":"2021-05-05T12:35:43","date_gmt":"2021-05-05T09:35:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/?p=1569163"},"modified":"2021-05-05T12:35:43","modified_gmt":"2021-05-05T09:35:43","slug":"cinis-sehitliginden-anlamli-cevap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=1569163","title":{"rendered":"Cinis \u015fehitli\u011finden anlaml\u0131 cevap"},"content":{"rendered":"\n

Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi A\u015fkale MYO M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr Mutlu Kundak\u00e7\u0131 kendi k\u00f6yleri olan Cinis \u015eehitli\u011fi den Ermenilerin yapt\u0131\u011f\u0131 vah\u015feti anlatarak Tarihi incelemeler i\u00e7in Bilim ve Tarih adamlar\u0131na incelemeler yapmak i\u00e7in Cinis’e davet etti.
Prof. Dr. Mutlu Kundak\u00e7\u0131, \u015eehitlikte yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u2018\u015eu anda bulunmu\u015f oldu\u011fumuz Cinis K\u00f6y\u00fc bug\u00fcn burada 24 Nisan 2021 tarihinde Amerika Birle\u015fik Devletleri ba\u015fkan\u0131 Biden k\u00f6y\u00fcm\u00fcze de ya\u015fanm\u0131\u015f olan Ermeni katliam\u0131 ile alakal\u0131 tam tersi iddialarda bulunarak ba\u015fka \u00fclkelerinde tesiri ve etkisinde kalarak hi\u00e7bir somut belgeye hi\u00e7bir delile dayanmadan mesnetsiz olarak yapm\u0131\u015f oldu\u011fu soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131na cevap vermek \u00fczere bulunuyoruz. Co\u011frafi konum olarak Do\u011fu Anadolu Erzurum<\/strong> Karasu boyu ve yerle\u015fim yeri olarak bir\u00e7ok devlet ve milletin hakimiyetini ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Urartularla ba\u015flayan bu medeniyet yolculu\u011fu venter \u0130skitler ile devam etmi\u015ftir kendilerine hay ve hayastan olarak demek de olan Ermenilerin ne zaman bu b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri tam olarak bilinmemektedir. Bunlar kimler ve \u0130skitler ve T\u00fcrklerdir. Roma medeniyeti ile tan\u0131\u015fan bu m\u00fcstesna nahiyenin \u0130slamiyet ile tan\u0131\u015fmas\u0131 645 de elfin kabilesinden \u0130slam kumandan\u0131 Habip bin Beslemenin gaza i\u00e7in bu b\u00f6lgeye gelmesiyle ba\u015fl\u0131yor. 11 y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda O\u011fuz T\u00fcrkleri ile tan\u0131\u015fan Cinis Sel\u00e7uklu hakimiyetine girmi\u015ftir. \u015eu anda kullan\u0131lan Cinis ismi zannedildi\u011fi gibi Ermenilerden gelen bir isim olmay\u0131p bu b\u00f6lge T\u00fcrkmenlerinden bize bir hat\u0131ra olmaktad\u0131r\u2019 dedi.
Mo\u011fol istilas\u0131na u\u011frayan Cinis\u2019in \u0130lhanl\u0131lar Karakoyunlular ve Akkoyunlar\u0131n da u\u011frad\u0131klar\u0131 bir yer oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Mutlu Kundak\u00e7\u0131, \u2018Timur’un Anadolu’ya ilerleyen ordular\u0131 yine bu havaliden ge\u00e7mi\u015ftir Osmanl\u0131lar 1514 de Cinis y\u00f6resinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yavuz Sultan Selim \u0130ran seferi s\u0131ras\u0131nda bizzat Cinis’e gelmi\u015f ve burada konaklam\u0131\u015ft\u0131r. Kanuni Sultan S\u00fcleyman ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Murat ta yine Cinis’e u\u011frayan Osmanl\u0131 sultanlar\u0131d\u0131r. 1829-1855, 1877-1878 ve 1916-1918 y\u0131llar\u0131nda Osmanl\u0131-Rus sava\u015flar\u0131nda bu k\u00f6yde ciddi y\u0131k\u0131mlar meydana gelmi\u015ftir. Evliya \u00c7elebi 1645 y\u0131l\u0131nda Erzurum<\/strong>‘a giderken Cinis’e u\u011fram\u0131\u015f ve seyahatnamesinde k\u00f6y\u00fcn 150 haneli bir T\u00fcrk k\u00f6y\u00fc oldu\u011funu yazm\u0131\u015ft\u0131r. Cinisle ilgili kay\u0131tlara 1530 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinden rastlamaktay\u0131z. Tapu tahrir belgelerinde buran\u0131n bir Nahiye oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir Yine Sultan Abd\u00fclmecid devrine ait 24 .11.1845 tarihi defterde k\u00f6yde 51 haneli mevcut oldu\u011fu bunlar 38’i de M\u00fcsl\u00fcman 13’\u00fcn gayrim\u00fcslim oldu\u011fu yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.1916’da ba\u015flayan Rus i\u015fgali k\u00f6yde seferberlik d\u00f6neminin ya\u015fanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 \u00fclkesinde oldu\u011fu gibi seferberlik ilan edilip sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olunca Cinis’te de askere gidecekler k\u00f6yden ayr\u0131lm\u0131\u015f geride ya\u015fl\u0131lar kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar kalm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131 Sar\u0131kam\u0131\u015f dram\u0131 ve Erzurum<\/strong>‘un Ruslar taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesi b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge halk\u0131 gibi Cinis’lileri de tela\u015fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Rus ve Onlarla birlikte Osmanl\u0131’ya kar\u015f\u0131 sava\u015fan Ermenilerin korkusundan imkan\u0131 olanlar g\u00f6\u00e7 etme karar\u0131 alm\u0131\u015flar imkan\u0131 olmayan baz\u0131 ailelerde arkalar\u0131nda her \u015feylerini b\u0131rakarak 2 metreye yak\u0131n kar ve eksi 40 derecede g\u00f6\u00e7 yoluna \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r ve i\u00e7 Anadolu’daki baz\u0131 \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. G\u00f6\u00e7 yolunda, gittikleri \u015fehirlerde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fckler ve kay\u0131plar ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r K\u00f6yde kal\u0131p Kara g\u00fcnler ya\u015fayan aileler ise bunu Bol\u015fevik ihtilali sonucu Ruslar\u0131n geri \u00e7ekilmesiyle b\u00fcy\u00fck katliama u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Cinis \u00e7evre k\u00f6ylerden getirilen T\u00fcrkler ve i\u00e7inde ya\u015fayan ahalisi ile korkun\u00e7 bir katliama u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r Ermeni \u00e7eteleri s\u00f6\u011f\u00fctl\u00fcbah\u00e7e, \u015e\u00fckr\u00fc beyin kona\u011f\u0131 ve cami ba\u015fta olmak \u00fczere k\u00f6y\u00fcn de\u011fi\u015fik yerlerinde T\u00fcrk ahaliyi katlederek b\u00fcy\u00fck bir soyk\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u00e7lerinde \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir’in de bulundu\u011fu deli Halit pa\u015fa komutas\u0131ndaki \u00f6nc\u00fc birlikler Cinis’e ula\u015ft\u0131klar\u0131nda korkun\u00e7 bir manzara ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir “suyu arayan adam” isimli eserinde aynen \u015f\u00f6yle yazmaktad\u0131r. \u0130leri hareket geli\u015ftik\u00e7e kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler tabiat\u0131n kahr\u0131n\u0131 arka plan\u0131 att\u0131 sava\u015f bir kan sarho\u015flu\u011fu halini ald\u0131 bu sarho\u015fluk bir an geldi ki en vah\u015fi haddine vard\u0131. Cinis’te b\u00fct\u00fcn k\u00f6y halk\u0131n\u0131 ayakta ve k\u00f6y\u00fcn a\u011fz\u0131nda bekliyor g\u00f6rd\u00fck. Onlar k\u00f6ye gidece\u011fimiz yolu \u00fczerinde s\u00fcng\u00fclerin birbirlerine sokulan ve yap\u0131\u015fan kad\u0131n erkek \u00e7ocuk ve bu insanlar dayan\u0131lmaz bir so\u011fuk alt\u0131nda kaskat\u0131 dolmu\u015flar ve \u00f6ylece kalm\u0131\u015flard\u0131 evet \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir i\u015fte bunlar\u0131 yaz\u0131yor kitab\u0131nda. K\u00f6yde Ermeniler taraf\u0131ndan yap\u0131lan katliamlara \u00e7e\u015fitli kaynaklar ve g\u00f6rg\u00fc \u015fahitlerinden somut deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bilgileri diliyoruz Ermeniler Ruslar \u00e7ekildikten sonra katliamlara ba\u015flam\u0131\u015f ve etraf k\u00f6ylerden halk\u0131 Cinis’te toplant\u0131 var bahanesiyle toplam\u0131\u015flard\u0131r. Toplant\u0131 bahanesiyle \u00e7ocuklar\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131 camiye gen\u00e7lerle ya\u015flarda \u015e\u00fckr\u00fc beyin kona\u011f\u0131na doldurmu\u015flar. Camiye dolduranlar\u0131n 500 kadar oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Camideki halk\u0131n yak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6k\u00fczlerin \u00fczerine gaz ya\u011f d\u00f6k\u00fclerek i\u00e7eri at\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcm insanlar\u0131 sararak diri diri yakm\u0131\u015flard\u0131r. 600 ki\u015fiden sadece 13 ki\u015fi yaral\u0131 olarak bu katliam\u0131ndan kurtulabilmi\u015ftir 587 ki\u015fi hunharca katledilmi\u015ftir Sonradan k\u00f6ylerine d\u00f6nen Cinis’liler bu insanlar\u0131 toplayarak eski caminin yan\u0131 ba\u015f\u0131na defin etmi\u015fler. Yeni Cami yapt\u0131rma karar\u0131 ile birlikte \u015fehitler \u015fu anda bulundu\u011fumuz \u015eehitlik mezarl\u0131\u011f\u0131 getirmi\u015flerdir\u2019 \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden\u2019in Ermeni lobilerini sevince bo\u011fan mesnetsiz a\u00e7\u0131klamalar\u0131na \u00fclke genelinde tepkiler gelmeye devam ediyor. Biden’e bir tepkide Erzurum’un A\u015fkale il\u00e7esinden geldi. Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi A\u015fkale MYO M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr Mutlu Kundak\u00e7\u0131 kendi k\u00f6yleri olan Cinis \u015eehitli\u011fi den Ermenilerin yapt\u0131\u011f\u0131 vah\u015feti anlatarak Tarihi incelemeler i\u00e7in Bilim ve Tarih adamlar\u0131na incelemeler yapmak i\u00e7in Cinis’e davet etti.Prof. Dr. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1569164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,1],"tags":[],"class_list":["post-1569163","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-erzurum-haber","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1569163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1569163"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1569163\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1569164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1569163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1569163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1569163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}