{"id":1570311,"date":"2021-06-16T16:36:08","date_gmt":"2021-06-16T13:36:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/?p=1570311"},"modified":"2021-06-16T16:36:08","modified_gmt":"2021-06-16T13:36:08","slug":"futbolda-ani-olumler-kalp-kasi-ve-iskelet-kasi-hasari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=1570311","title":{"rendered":"Futbolda ani \u00f6l\u00fcmler kalp kas\u0131 ve iskelet kas\u0131 hasar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Danimarka ile Finlandiya aras\u0131nda oynanan 2020 Avrupa Futbol \u015eampiyonas\u0131 B Grubu ilk ma\u00e7\u0131n\u0131n 43\u00fcnc\u00fc dakikas\u0131nda Danimarkal\u0131 oyuncu Christian Eriksen, ta\u00e7 \u00e7izgisinin yan\u0131nda bir anda yere y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Tecr\u00fcbeli oyuncu, sa\u011fl\u0131k ekibinin ilk m\u00fcdahalesi ve kalp masaj\u0131n\u0131n ard\u0131ndan sedyeyle soyunma odas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.
Daha \u00f6nce de futbol sahalar\u0131 ile hal\u0131 sahalarda ya\u015fanan futbolcu \u00f6l\u00fcmleri ve kalp krizlerine Akademisyen yakla\u015f\u0131m\u0131 geldi.
Teknik Direkt\u00f6r Mehmet Alt\u0131parmak\u2019\u0131n ekibinde yer alan Antren\u00f6r ve Prof. Dr. Murat Aky\u00fcz futboldaki ani \u00f6l\u00fcmler ve kalp krizleri hakk\u0131nda \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.
Manisa Celal Bayar \u00dcniversitesi Spor Bilimleri Fak\u00fcltesi g\u00f6rev yapan Ba\u015far\u0131l\u0131 \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Prof. Dr. Murat Aky\u00fcz, \u201cFutbol oyunu \u00fclkemizde ve d\u00fcnyada \u00e7ok sevilen bir bran\u015f olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, insanlar\u0131 belirli tutkularla ayn\u0131 duyguda bir araya getirmesi, her ya\u015f ve cinsiyete hitap etmesi, kurallar\u0131n\u0131n kolay uygulanabilir olu\u015fu futbolu pop\u00fcler k\u0131lan ba\u015fl\u0131ca fakt\u00f6rlerdendir. Taraftarlar i\u00e7in kolay ve e\u011flenceli g\u00f6r\u00fcnen bu oyun, asl\u0131nda karma\u015f\u0131k, teknik, taktik, becerinin yan\u0131nda fiziksel ve fizyolojik a\u00e7\u0131dan da belirli bir olgunlu\u011fu isteyen zor bir bran\u015ft\u0131r. Futbolda fiziksel ve fizyolojik kapasitelerdeki eksiklik sporcular\u0131n performanslar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011fe ve sakatlanma riskine neden olabilir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n

Doping Ve Yanl\u0131\u015f Antrenman Ani \u00d6l\u00fcm Riskini Art\u0131r\u0131yor<\/strong>
Erzurum<\/strong>lu Prof. Dr. Aky\u00fcz, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:
\u201cFutbol aritmik yani d\u00fczensiz (aral\u0131kl\u0131) y\u00fcklenmeler ile oynan\u0131lan bir oyundur. Futbolda ani \u00f6l\u00fcmlere fiziksel ve fizyolojik a\u00e7\u0131dan bakacak olursak; Kal\u0131tsal kalp hastal\u0131klar\u0131, Doping, yanl\u0131\u015f antrenman y\u00fcklenmeleri, yetersiz dinlenme ve beslenme bozukluklar\u0131n\u0131 ani \u00f6l\u00fcm risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda sayabiliriz. Futbol aerobik ve anaerobik enerji sistemlerinin ayn\u0131 anda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, i\u00e7inde temel motorik \u00f6zelliklerinde bulundu\u011fu (s\u00fcrat, kuvvet, \u00e7abukluk, koordinasyon ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k) teknik, taktik ve becerinin performansa yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir spor disiplinidir. Futbolcular\u0131n m\u00fcsabakalarda fiziksel ve fizyolojik \u00f6zelliklerini optimal d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in, antren\u00f6rlerin ma\u00e7 ve antrenmanlar s\u0131ras\u0131ndaki datalar\u0131 teknolojik cihazlarla test edip, analizlerini yaparak, sonu\u00e7lar\u0131 do\u011fru de\u011ferlendirilip, antrenman programlar\u0131n\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede haz\u0131rlamal\u0131d\u0131rlar.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u0130ncelenmesi Gereken Fizyolojik Bir Durum<\/strong>
Celal Bayar \u00dcniversitesi Spor Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim G\u00f6revlilerinden Prof. Dr. Murat Aky\u00fcz, \u201cBir futbol m\u00fcsabakas\u0131ndaki baz\u0131 parametrelere bakacak olursak; futbolcular ma\u00e7 s\u00fcresince ko\u015ftuklar\u0131 mesafe ortalama olarak olarak 9-11 km civar\u0131ndad\u0131r. Bunun % 20\u2019sini orta ve y\u00fcksek \u015fiddette ko\u015fu, %11\u2019i ise sprint seviyesindedir. Ayn\u0131 zamanda futbol m\u00fcsabakas\u0131nda ortalama kalp at\u0131m\u0131 160\/dk -175\/dk aras\u0131ndad\u0131r. T\u00fcm bu verilere ek olarak g\u00f6zden ka\u00e7an fakat bir o kadar incelenmesi gereken iki \u00f6nemli fizyolojik parametre ise kalp kas\u0131 ve iskelet kas\u0131 hasarlar\u0131n\u0131n tespitini biyokimyasal testlerle saptamakt\u0131r. Antren\u00f6rler bu Biyokimyasal verileri okumalar\u0131; sporcular\u0131n rejenerasyon durumu g\u00f6rmelerine ve antrenman y\u00fck\u00fcn\u00fc buna g\u00f6re haz\u0131rlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Dr. Aky\u00fcz daha sonra \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/strong>
\u201cSa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan herhangi bir zarar\u0131 bulunmayan bu testler (CK-mb, Troponin, CK-mm ve miyoglobin) enzimlerinin tespiti ile yap\u0131l\u0131r. Testin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok basit ve pratik olsa da hem TFF\u2019 nin hem de kul\u00fcplerin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Futbolcunun kalp kas\u0131 hasarlar\u0131n\u0131n her ma\u00e7tan \u00f6nce bilinmesi ve ona g\u00f6re koruyucu \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 futbolcular\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtaracakt\u0131r. Bu sayede saha i\u00e7indeki dramatik g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z daha da azalacakt\u0131r. \u015eimdi bir futbol m\u00fcsabakas\u0131 s\u00fcreci ve sonras\u0131ndaki yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kalp kas\u0131 ve iskelet kas\u0131 hasar\u0131n\u0131 tespit etti\u011fimiz \u00e7al\u0131\u015fmaya dikkatli inceleyecek olursak; Ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda m\u00fcsabaka \u00f6ncesinde, ma\u00e7\u0131n devre aras\u0131nda, ma\u00e7\u0131n sonunda, ma\u00e7tan 24 saat, 48 saat ve 72 saat sonra futbolcular\u0131n kalp kas\u0131 hasarlar\u0131n\u0131 ve iskelet kas\u0131 hasarlar\u0131 tespit edilip, analizleri yap\u0131larak sonu\u00e7lar\u0131 makale haline getirilerek, uluslararas\u0131 dergilerde d\u00fcnyaya duyurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bunlardan ilki futbolcunun kalp kas\u0131 hasar\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve kana kar\u0131\u015fan enzim olarak bilinen KREAT\u0130N K\u0130NAZ MYOKARD (CK-MB) Tabloyu inceledi\u011fimizde m\u00fcsabaka \u00f6ncesi 22,24 (U\/L) olan kreatin kinaz myokard enzimi ma\u00e7 bitiminde en y\u00fcksek seviyesine 44,33 (U\/L), ma\u00e7tan 24 ve 48 saatinde pik seviyelerde oldu\u011fu ma\u00e7tan 3 g\u00fcn sonra dahi ma\u00e7 \u00f6ncesi seviyelere d\u00fc\u015fmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Sezon i\u00e7erisinde futbol tak\u0131mlar\u0131n\u0131n her 3 g\u00fcnde bir ma\u00e7 oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek durumun vahameti ortadad\u0131r. Kald\u0131 ki buna ek olarak pandemi s\u00fcrecinde ge\u00e7irilen covid19 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n etkisi bu verileri daha da art\u0131racakt\u0131r.
Di\u011fer bir kalp krizi g\u00f6stergesi parametrelerinden olan TROPON\u0130N enzimine bakacak olursak; Tabloya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda m\u00fcsabaka \u00f6ncesi troponin seviyesi 0,31 (ng\/ml) iken m\u00fcsabakadan sonraki t\u00fcm seviyelerin tamam\u0131 (24 saat, 48 saat ve 72 saat) m\u00fcsabaka \u00f6ncesi troponin seviyesinden anlaml\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. M\u00fcsabakadan 3 g\u00fcn sonra dahi olu\u015fan hasarlar\u0131n toparlanma d\u00fczeyine gelmedi\u011fi ve bu y\u00fczden 3 g\u00fcn i\u00e7erisinde oynan\u0131lacak ma\u00e7\u0131n sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikesini ortaya koymaktad\u0131r. Bu enzimlerin kontrol\u00fc futbolcular i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Bunun yan\u0131nda Antren\u00f6rlerin dikkat etmesi gereken konulardan bir di\u011feri ise futbolcular\u0131n iskelet kas\u0131 hasar\u0131n\u0131n tespitidir. Bu hasar ayn\u0131 zamanda sporcular\u0131n yorgunluk durumlar\u0131d\u0131r. Antrenman ve ma\u00e7lar\u0131n fizyolojik ve psikolojik a\u00e7\u0131dan verdi\u011fi yorgunlu\u011fu saptamak bir sonraki yapt\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z antrenman veya ma\u00e7 hakk\u0131nda yol g\u00f6sterici olacakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinde kullan\u0131lan (CPS sistemleri, termal kameralar, dijital palpasyon cihazlar\u0131 kullan\u0131larak s\u00fcbjektif hesaplanmayla \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yorgunluk seviyelerinin yan\u0131nda daha objektif \u015fekilde \u00f6l\u00e7ece\u011fimiz biyokimyasal kitler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130skelet kas\u0131ndaki hasar\u0131 saptayabildi\u011fimiz KR\u0130AT\u0130N K\u0130NAZ skelatal muscle ve Miyoglobin seviyelerini test etmemiz antrenman y\u00fck\u00fc hakk\u0131nda ve sporcunun antrenmana haz\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda net bilgi verecektir. Ge\u00e7mi\u015fte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilimsel bir \u00e7al\u0131\u015fmaya bakacak olursak ( Senel ve Akyuz, 2009). Resmi bir futbol m\u00fcsabakas\u0131nda ve sonras\u0131nda olu\u015fan kas hasar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki tablolarda g\u00f6rece\u011fiz; Tabloda bir m\u00fcsabakada \u0130skelet Kas\u0131 hasar\u0131n\u0131 g\u00f6steren parametrelerden KREAT\u0130N K\u0130NAZ SKELETAL MUSCLE enzimine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda M\u00fcsabaka \u00f6ncesi CK-MM 145,84 iken m\u00fcsabakadan sonra 338,39 (U\/L) m\u00fcsabakadan bir g\u00fcn sonra tam 5 kat\u0131 civar\u0131na \u00e7\u0131karak 742,54 (U\/L) m\u00fcsabakadan 2 g\u00fcn sonra yine pik seviyede g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcsabakadan 3 g\u00fcn sonra dahi m\u00fcsabaka \u00f6ncesi seviyeye gelmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.
Bir ba\u015fka iskelet kas\u0131 hasar\u0131 g\u00f6stergesi olan ve kana kar\u0131\u015fan M\u0130YOGLOB\u0130N enzimine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda M\u00fcsabaka \u00f6ncesi 33,49 (ng\/dl) olan miyoglobin m\u00fcsabakadan sonra en y\u00fcksek seviyeye gelerek 256,27 (ng\/dl) olmu\u015ftur. Buda ma\u00e7 i\u00e7erisindeki y\u00fcklenmenin boyutunu g\u00f6stermektedir. Genel olarak toparlanmas\u0131 oksijene ba\u011fl\u0131 olan miyoglobin ma\u00e7tan bir g\u00fcn sonra normal seviyesine gelmi\u015ftir. Uzun lig maratonunda 3-4 g\u00fcnde bir ma\u00e7\u0131n oldu\u011fu yo\u011fun d\u00f6nemlerin sonucu olarak; futbolcular\u0131n toparlanma i\u00e7in gereken s\u00fcre fizyolojik ve biyokimyasal parametrelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Akut ve kronik yorgunluklar\u0131n sonucu olarak sporcular\u0131n performanslar\u0131n\u0131n olumsuz etkilendi\u011fi, yaralanma ve sakatl\u0131klar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te futbolcular\u0131n performanslar\u0131n\u0131 y\u00fcksek d\u00fczeyde tutabilmek hem de hayati fonksiyonlar\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in yukardaki inceledi\u011fimiz biyokimyasal testlerin s\u00fcrekli kontrol edilmesi elzem bir durumdur. Kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok basit olan ve parmak ucundan al\u0131nan kan damlas\u0131yla yap\u0131lan bu testler kolay ve kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Antren\u00f6rler bu parametreleri inceleyerek antrenman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc fizyolojik olarak g\u00f6r\u00fcp buna g\u00f6re antrenman planlamas\u0131n\u0131 yapmal\u0131d\u0131r. Bu y\u00fcklenmelere maruz kalan sporcular m\u00fcsabaka veya antrenmandan sonra aktif toparlanma, masaj, beslenme, so\u011fuk uygulama ve uyku-uyan\u0131kl\u0131k periyotlar\u0131n\u0131n iyi d\u00fczenlenmesi ile hem kalp kas\u0131 hem de iskelet kas\u0131 onar\u0131m\u0131n\u0131 optimize edebiliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bug\u00fcn\u00fc kadar gerek futbol sahalar\u0131nda gerekse hal\u0131 sahalarda ya\u015fanan ani \u00f6l\u00fcmler ve kalp krizlerini Erzurumlu Akademisyen ve Futbol Antren\u00f6r\u00fc Murat Aky\u00fcz ara\u015ft\u0131rd\u0131. Manisa Celal Bayar \u00dcniversitesi\u2019nde g\u00f6rev yapan Dada\u015f Profes\u00f6r Aky\u00fcz, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli mesajlar verdi. Danimarka ile Finlandiya aras\u0131nda oynanan 2020 Avrupa Futbol \u015eampiyonas\u0131 B Grubu ilk ma\u00e7\u0131n\u0131n 43\u00fcnc\u00fc dakikas\u0131nda Danimarkal\u0131 oyuncu Christian Eriksen, ta\u00e7 \u00e7izgisinin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1570312,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,1],"tags":[],"class_list":["post-1570311","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-erzurum-haber","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1570311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1570311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1570311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1570312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1570311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1570311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1570311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}