﻿{"id":1580401,"date":"2026-03-15T01:00:34","date_gmt":"2026-03-14T22:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.erzhaber.com\/?p=1580401"},"modified":"2026-03-15T01:00:34","modified_gmt":"2026-03-14T22:00:34","slug":"su-altinda-bir-hafta-yasayabilen-ari-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=1580401","title":{"rendered":"Su alt\u0131nda bir hafta ya\u015fayabilen ar\u0131 ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"<p>Ottawa \u00dcniversitesi bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, krali\u00e7e bombus ar\u0131lar\u0131 su alt\u0131nda bir haftadan fazla hayatta kalabiliyor.<\/p>\n<p>Hakemli bilimsel dergi Royal Society Publishing\u2019de yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, k\u0131\u015f\u0131 sa\u011f atlatan her krali\u00e7e, ilkbaharda yeni bir koloninin kurucusu olur. Bu nedenle krali\u00e7elerin k\u0131\u015f veya erken ilkbahar sellerinde \u00f6lmesi, o koloninin hi\u00e7 olu\u015fmamas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 uzun s\u00fcre eriyen karlar ve yo\u011fun ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n, k\u0131\u015f uykusundaki krali\u00e7e ar\u0131lar\u0131 bo\u011fdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Ancak yeni \u00e7al\u0131\u015fma, yer alt\u0131ndaki k\u0131\u015f odac\u0131klar\u0131 suyla dolsa bile krali\u00e7elerin uzun s\u00fcre hayatta kalabildi\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>KI\u015eI YER ALTINDA GE\u00c7\u0130R\u0130YORLAR<\/p>\n<p>Krali\u00e7e bombus ar\u0131lar\u0131 k\u0131\u015f\u0131 topra\u011f\u0131n alt\u0131nda ge\u00e7irir. Bilim insanlar\u0131n\u0131n \u201cdiapoz\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu durum, k\u0131\u015f uykusuna benzer bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu d\u00f6nemde ar\u0131lar\u0131n metabolizmas\u0131 ciddi \u015fekilde yava\u015flar ve enerji t\u00fcketimleri minimuma iner.<\/p>\n<p>\u0130lkbaharda karlar eridi\u011finde ve ya\u011fmurlar topra\u011f\u0131 suya doyurdu\u011funda, yer alt\u0131ndaki bu odac\u0131klar zaman zaman tamamen su alt\u0131nda kalabiliyor.<\/p>\n<p>LABORATUVARDA SU ALTINDA KALDI<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu durumu test etmek i\u00e7in laboratuvarda k\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 taklit etti. Krali\u00e7e ar\u0131lar 4\u20135 ay diapozda tutulduktan sonra sekiz g\u00fcn boyunca su alt\u0131nda b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te ar\u0131lar\u0131n metabolizma h\u0131zlar\u0131 ve fizyolojik tepkileri yak\u0131ndan izlendi.<\/p>\n<p>HAYATTA KALMALARINI SA\u011eLAYAN \u0130K\u0130 STRATEJ\u0130<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re krali\u00e7e ar\u0131lar su alt\u0131nda kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan iki farkl\u0131 mekanizmay\u0131 birlikte kullan\u0131yor:<\/p>\n<p>Son derece d\u00fc\u015f\u00fck metabolizma: Diapoz s\u0131ras\u0131nda enerji ihtiya\u00e7lar\u0131 \u00e7ok az oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 oksijenle ya\u015fayabiliyorlar.<\/p>\n<p>Anaerobik metabolizma: Oksijen azald\u0131\u011f\u0131nda h\u00fccreler enerji \u00fcretmek i\u00e7in oksijensiz bir sisteme ge\u00e7iyor ve bu s\u0131rada laktik asit birikiyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca ar\u0131lar\u0131n su i\u00e7indeki az miktardaki oksijeni de gaz al\u0131\u015fveri\u015fi yoluyla kullanabildi\u011fi belirlendi.<\/p>\n<p>SUDAN SONRA \u201c\u0130Y\u0130LE\u015eME D\u00d6NEM\u0130\u201d<\/p>\n<p>Sekiz g\u00fcn su alt\u0131nda kald\u0131ktan sonra sudan \u00e7\u0131kar\u0131lan ar\u0131lar\u0131n metabolizmas\u0131n\u0131n 2\u20133 g\u00fcn boyunca h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi. Bu s\u00fcre\u00e7te v\u00fccutta biriken laktik asit temizleniyor. Yakla\u015f\u0131k bir hafta sonra ise metabolizma tekrar normal diapoz seviyesine d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n<p>En \u00f6nemlisi ise bu s\u00fcre\u00e7te krali\u00e7e ar\u0131lar\u0131n k\u0131\u015f uykusundan uyanmad\u0131\u011f\u0131 ve bahara kadar normal \u015fekilde beklemeye devam edebildi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 A\u00c7ISINDAN \u00d6NEML\u0130<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re bu ke\u015fif, ar\u0131lar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte artan sel ve a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131na kar\u015f\u0131 ne kadar dayan\u0131kl\u0131 olabilece\u011fini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. Bombus ar\u0131lar\u0131 d\u00fcnya genelinde ekosistemler ve tar\u0131m i\u00e7in kritik \u00f6neme sahip tozlay\u0131c\u0131lar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma ayn\u0131 zamanda k\u00fc\u00e7\u00fck ve k\u0131r\u0131lgan g\u00f6r\u00fcnen canl\u0131lar\u0131n bile do\u011fada beklenmedik hayatta kalma stratejileri geli\u015ftirebildi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ottawa \u00dcniversitesi bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, krali\u00e7e bombus ar\u0131lar\u0131 su alt\u0131nda bir haftadan fazla hayatta kalabiliyor. Hakemli bilimsel dergi Royal Society Publishing\u2019de yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, k\u0131\u015f\u0131 sa\u011f atlatan her krali\u00e7e, ilkbaharda yeni bir koloninin kurucusu olur. Bu nedenle krali\u00e7elerin k\u0131\u015f veya erken ilkbahar sellerinde \u00f6lmesi, o koloninin hi\u00e7 olu\u015fmamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bilim insanlar\u0131 uzun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1580402,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-1580401","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1580401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1580401"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1580401\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1580402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1580401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1580401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1580401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}