REEM N\u00f6ropsikiyatri Merkezi kurucusu Dr. Mehmet Yavuz, ge\u00e7mi\u015fi tamam\u0131yla silmenin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisi ile m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cE\u011fer t\u0131bbi olarak \u00f6n frontal lobdaki sosyal haf\u0131zan\u0131n silinmesi ba\u015far\u0131labilirse, travmatik hat\u0131ralar hat\u0131rlansa bile ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc tablosu ya\u015fanmayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7mi\u015fi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle silemesek bile verdi\u011fi ac\u0131 ve elem duygular\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z k\u0131smende olsa m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Olay sadece haf\u0131zada olmas\u0131yla kal\u0131r ve rahats\u0131zl\u0131k vermez. Bu ba\u015far\u0131labildi\u011finde, a\u015fk ac\u0131lar\u0131 da ortadan kalkm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ancak burada unutulmamas\u0131 gereken husus, ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131n tamamen haf\u0131zadan silinmesi de\u011fil, ac\u0131s\u0131z hale getirilmesidir\u201d dedi.<\/p>\n
\nBEY\u0130N NASIL KAYIT TUTAR?
\nBeyinde ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 bellek b\u00f6lgesi bulundu\u011funu anlatan Dr. Yavuz, \u201c\u00d6n bellek, ana bellek ve sosyal bellek. \u00d6n belle\u011fin beynin hipokampus b\u00f6lgesinde oldu\u011funu tahmin etmekteyiz. Burdan \u015fakak b\u00f6lgelerindeki (temporal ve pariatal loblar) ana belleklere ve \u00f6n taraftaki (frontal lob) sosyal belle\u011fe s\u00fcrekli haf\u0131za transferi s\u00f6z konusudur. \u00d6n bellek k\u0131sa s\u00fcreli haf\u0131zadan sorumludur. Ya\u015fanan ya da \u00f6\u011frenilen hat\u0131ralar burada 5-10 dakikal\u0131\u011f\u0131na tutulur. Sonra \u00f6nem ve ciddiyetine g\u00f6re ya burada buharla\u015farak tamamen unutulur ya da ana belle\u011fe ve sosyal belle\u011fe nakledilir. \u00d6rne\u011fin bir kereli\u011fine laz\u0131m olan bir telefon numaras\u0131n\u0131 kulland\u0131ktan sonra bir daha hat\u0131rlamay\u0131z. \u00d6\u011frenilen \u00f6nemli bilgiler ve hat\u0131ralar ana bellekte kay\u0131t alt\u0131na al\u0131narak haf\u0131za katmanlar\u0131 \u015feklinde depo edilir. En son edinilen bilgiler en \u00fcste kay\u0131tland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in en kolay hat\u0131rlan\u0131r.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\nACI VE MUTLU ANLAR BEY\u0130NDE AYNI YERDE M\u0130 DEPOLANIR?
\n\u201cSosyal bellek, ayn\u0131 zamanda psikolojik d\u00fcnyam\u0131z\u0131n merkezi olan sol frontal (beynimizin sol \u00f6n b\u00f6lgesi) b\u00f6lge de konumlan\u0131r. Ya\u015fan\u0131lan ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar ana belle\u011fin yan\u0131s\u0131ra sosyal belle\u011fe de kay\u0131tlan\u0131r. Bu b\u00f6lgeye genelde mutlu ve g\u00fczel hat\u0131ralar de\u011fil, ac\u0131 an\u0131lar depolan\u0131r. Bu y\u00fczden ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar\u0131 mutlu anlar\u0131m\u0131zdan daha iyi hat\u0131rlar\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc mutlu an\u0131lar sadece ana belle\u011fe kay\u0131tlan\u0131rken, ac\u0131 an\u0131lar hem ana belle\u011fe hem de sosyal belle\u011fimize depolan\u0131r. Sosyal haf\u0131za g\u00f6r\u00fclen ya\u015fan\u0131lan \u015feylerle beraber e\u011fitimle de \u015fekillenir. Ki\u015finin toplum i\u00e7indeki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 , ahlaki yap\u0131s\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Mesela antisosyal, psikopatik ki\u015filerde sosyal haf\u0131za bozuklu\u011fu vard\u0131r. Sosyal haf\u0131za davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zda \u00f6nemli rol oynar ayn\u0131 zamanda beden dili ile de yak\u0131nen ilgilidir. Mide ve barsaklar gibi i\u00e7 organlar\u0131m\u0131z sosyal haf\u0131za ile i\u00e7 i\u00e7edir. Ya\u015fan\u0131lan travmalar bir yandan sosyal haf\u0131zaya kay\u0131tland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 zamanda i\u00e7 organlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini de etkiler. \u00d6rne\u011fin ki\u015fi \u00f6nemli bir randevu \u00f6ncesinde mide ve barsak fonksiyonlar\u0131 bozulabilir, \u00e7arp\u0131nt\u0131 ya\u015fayabilir, kan bas\u0131nc\u0131nda ini\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar olabilir. Bu tablo ruhsal gerilimin psikosomatik bedensel yans\u0131malar\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda psikosomatik hastal\u0131klar, ya\u015fanm\u0131\u015f travmalar\u0131n mide barsak fonksiyonlar\u0131 \u00fczerindeki kal\u0131c\u0131 olumsuz etkilerinden kaynaklan\u0131r. Olumsuz sosyal haf\u0131za kay\u0131tlar\u0131 ya s\u00fcrekli bilin\u00e7li \u00fcz\u00fcnt\u00fc haline ya da bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n y\u00f6netti\u011fi \u00e7e\u015fitli davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131na neden olur.<\/p>\n
<\/p>\n
\nSosyal belle\u011fe kay\u0131tlanan hat\u0131ralar bilin\u00e7 alt\u0131nda da yer eder. Ki\u015fi ya\u015fan\u0131lan travmay\u0131 \u00e7oktan bilincinden \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olsa da sosyal bellek zaman zaman bedensel dille bunu hat\u0131rlayabilir. Bu nedenle sol frontaldeki sosyal haf\u0131zaya kay\u0131tlanm\u0131\u015f hat\u0131ralar\u0131n, bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 ani bedensel tepkimelerle hat\u0131rlanmas\u0131 panik ataklara, uzun s\u00fcreli kronik bedensel tepkimeleri ise psikosomatik bozukluklara (mide \u00fclseri, spastik kolon, m\u00fczmin kab\u0131zl\u0131k ya da ishal gibi) neden olur.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
\n\u201cAc\u0131 hat\u0131ralar ve \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylarla, mutlu anlar\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 yerler farkl\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda ya\u015fan\u0131lan \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar\u0131 sol frontaldeki sosyal haf\u0131zay\u0131 etkileyerek bunlar\u0131 tamamen ac\u0131s\u0131z hale getiren teknolojik bir teknik geli\u015ftirilebilirse, bundan hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz mutlu an\u0131lar\u0131m\u0131z etkilenmeyecektir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki tedavi teknolojilerimiz ile ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131m\u0131z\u0131 tamamen yok edemesek bile etkilerini azaltabilmemiz m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir\u201d diyen Dr. Yavuz, daha sonra \u015funlar\u0131 kaydetti; \u201cHi\u00e7 bir y\u00f6ntemle, haf\u0131za kay\u0131tlar\u0131n\u0131n\u0131n tam olarak blok bir \u015fekilde silmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak bazen beyin bunu beden ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korumak i\u00e7in otomatik olarak yapabilmektedir. \u00d6rne\u011fin a\u011f\u0131r bir travma kar\u015f\u0131s\u0131nda (trafik kazas\u0131 ya da \u00e7ok sevilen birinin ani kayb\u0131 gibi) beyin \u015falteri indirir ve bilinci kapat\u0131r. Bu durum, a\u011f\u0131r travma kar\u015f\u0131s\u0131nda kal\u0131c\u0131 ruhsal bozukluk olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in koruma ama\u00e7l\u0131 yap\u0131l\u0131r ve ge\u00e7ici bayg\u0131nl\u0131k olu\u015fur. Trafik kazas\u0131 ya da ba\u015fka a\u011f\u0131r travma ge\u00e7irenlerin olay an\u0131n\u0131 unutmas\u0131 ve hat\u0131rlayamamas\u0131 bu nedenledir. Hatta bazen beyin a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7abilir ve ki\u015fi bir ka\u00e7 g\u00fcn ya da haftay\u0131 tamamen unutabilir.<\/p>\n
<\/p>\n
\nUNUTMAK MI DAHA ZOR HATIRLAMAK MI?
\nUnutmak daha zor ve problemli bir durum. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimse hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in rahats\u0131zl\u0131k duymaz ve bunu bir hastal\u0131k nedeni saymaz. Hayat\u0131m\u0131zda ac\u0131 an\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok mutlu tablo da vard\u0131r. Burda \u00f6nemli olan ac\u0131 hat\u0131ra kay\u0131tlar\u0131n\u0131 unutulmasa bile etkisiz durumda getirmektir.
\nGEN\u00c7 YA\u015eTA UNUTKANLIK HASTALIK HABERC\u0130S\u0130 M\u0130D\u0130R?
\nUnutkanl\u0131k fizyolojik bir olayd\u0131r. Yeni \u015feylerin \u00f6\u011frenilmesi i\u00e7in eski ve daha \u00f6nemsiz haf\u0131za kay\u0131tlar\u0131n\u0131n silinmesi gerekir. Bu nedenle eskiden ya\u015fanm\u0131\u015f \u00f6nemsiz hat\u0131ralar\u0131n haf\u0131zadan silinmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmez. Burada \u00f6nemli olan son \u00f6\u011frenilerin bilgilerin haf\u0131zada yer tutup tutamad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. E\u011fer son bilgilerin kay\u0131tlanmas\u0131nda problem varsa bu \u00f6nemli ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir konudur. Eski an\u0131lar iyi hat\u0131rlan\u0131yor olsa bile yeni bilgilerin kay\u0131tlanmas\u0131nda sorun varsa bu ciddi bir durumdur ve gen\u00e7 olsun ya\u015fl\u0131 olsun asla ihmal edilmemelidir.<\/p>\n
<\/p>\n
\nDI\u015e ETKENLER YA DA YA\u015eAM B\u0130\u00c7\u0130M\u0130 UNUTKANLI\u011eI TET\u0130KLER M\u0130?
\nKronik stres, hasta bina sendromu, elektronik cihazlar, elektromanyetik kirlilik, manyetik alan eksikli\u011fi, alkol al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, uyu\u015fturucular, uykusuzluk, ruh hastal\u0131klar\u0131, vitamin eksikli\u011fi ve baz\u0131 ila\u00e7lar unutkanl\u0131k olu\u015fturabilir. Hatta bunlardan baz\u0131lar\u0131 haf\u0131zaya kal\u0131c\u0131 hasarlar da verebilir. \u00d6rne\u011fin alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve uyu\u015fturucular b\u00f6yledir.<\/p>\n
<\/p>\n
\nUNUTKANLI\u011eI G\u0130DERMEN\u0130N B\u0130R YOLU VAR MI?
\nUnutkanl\u0131ktan korunmak i\u00e7in, beyin yorgunlu\u011fu ve durgunlu\u011fu olu\u015fturan etkenlerden uzak durmak gereklidir. Bu nedenle stres fakt\u00f6rlerinin yok edilmesi ve \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca spor aktiviteleri, enstr\u00fcman \u00e7alma, y\u0131l i\u00e7ine b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f d\u00fczenli tatil ve dinlenme aktiviteleri unutkanl\u0131\u011f\u0131 yenme de vazge\u00e7ilmez unsurlard\u0131r. Ayr\u0131ca beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 da \u00f6nemlidir. F\u0131nd\u0131k, ceviz, badem, \u00e7ekirdekli kuru \u00fcz\u00fcm beyin yorgunlu\u011funa kar\u015f\u0131 iyidir. Ye\u015fil sebzeler, b\u00f6\u011f\u00fcrtlen, yaban mersini, somon ve sardalya bal\u0131\u011f\u0131, \u00fcz\u00fcm suyu, kepekli pirin\u00e7 ve s\u0131cak kakao beyin yorgunlu\u011funa iyi gelen g\u0131dalard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7ay ve kahve de \u00e7ok faydal\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan 10 y\u0131ll\u0131k bir ara\u015ft\u0131rmada \u00e7ay ve kahvenin unutkanl\u0131\u011f\u0131 ve alzheimeri %50 \u00f6nledi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ak\u015famlar\u0131 yatmadan \u00f6nce bir elma yemeyi al\u0131\u015fkanl\u0131k yapmal\u0131d\u0131r. Elma uyku esnas\u0131nda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin dinlenmesi sa\u011flar.<\/p>\n
<\/p>\n
\nZAMAN HER\u015eEY\u0130N \u0130LACI(MI)DIR?
\nYa\u015fan\u0131lan ve \u00f6\u011frenilen her \u015fey, beynin ana belleklerinde kay\u0131t alt\u0131na al\u0131n\u0131r. \u0130lk \u00f6\u011frenilenler en altta en son kay\u0131tlananlar da en \u00fcstte olmak \u00fczere haf\u0131za katmanlar\u0131 olu\u015fur. En son haf\u0131za kay\u0131tlar\u0131na giren bilgiler en iyi, en eskiler ise en zor hat\u0131rlan\u0131r. B\u00f6ylece ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar y\u0131llar ge\u00e7tikte haf\u0131za katmanlar\u0131 aras\u0131nda kaybolur ve gittik\u00e7e silikle\u015fir. Bu fizyolojik durum nedeniyle ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc bellek kay\u0131tlar\u0131 zamanla tazeli\u011fini kaybeder ve eskisi gibi ac\u0131 vermez olur. Alzheimer ve di\u011fer demanslarda ise tablo tersine i\u015fler. Burada yeni kay\u0131tlar unutulurken, eski hat\u0131ralar daha netle\u015fir. Bu durum aileleri genelde yan\u0131lt\u0131r ve hastalar\u0131n daha ge\u00e7 doktora g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesine neden olur. \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6rne\u011fin 30 sene \u00f6ncesini herkesten daha iyi ve net hat\u0131rlayan ki\u015finin yak\u0131n haf\u0131za kayb\u0131 \u00fczerinde pek durulmaz ve hatta tam tersi haf\u0131zas\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015feklinde tasvir edilir.<\/p>\n
<\/p>\n
\nE\u011eER S\u0130LMEK M\u00dcMK\u00dcN DE\u011e\u0130LSE, ACI HATIRALARIN ETK\u0130S\u0130N\u0130 AZALTMANIN YOLU VAR MI?
\nEvet, ac\u0131 hat\u0131ra kay\u0131tlar\u0131n\u0131, bilgisayarlarda ki gibi, silme tu\u015funa basarak tamamen silmek m\u00fcmk\u00fcn olmasa da ac\u0131 hat\u0131rlar\u0131n etkisini azaltan \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler vard\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc hat\u0131ralar\u0131n etkisini yok etmek ya da azaltmak veya bilin\u00e7 alt\u0131n\u0131 temizlemek i\u00e7in hipnoz, EFT, NLP, meditasyon, kuantum olumlama, TMS ve EMDR terapi teknikleri gibi bir \u00e7ok metod vard\u0131r. Bunlar\u0131n i\u00e7erisinde beynin \u00f6n b\u00f6lgesindeki sosyal haf\u0131zay\u0131 resetleyen ve daha somut bir tedavi gibi duran TMS seanslar\u0131n\u0131n daha etkili oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
REEM N\u00f6ropsikiyatri Merkezi kurucusu Dr. Mehmet Yavuz, ge\u00e7mi\u015fi tamam\u0131yla silmenin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisi ile m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cE\u011fer t\u0131bbi olarak \u00f6n frontal lobdaki sosyal haf\u0131zan\u0131n silinmesi ba\u015far\u0131labilirse, travmatik hat\u0131ralar hat\u0131rlansa bile ac\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc tablosu ya\u015fanmayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7mi\u015fi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle silemesek bile verdi\u011fi ac\u0131 ve elem duygular\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z k\u0131smende olsa m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Olay sadece haf\u0131zada olmas\u0131yla kal\u0131r ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35316,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[8273,8274,5700],"class_list":["post-35315","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-aci","tag-azaltmak","tag-mehmet-yavuz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35315\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}