![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/ozel-haber-radyasyona-karsi-yuzde-100-yerli-zirh_768ca46.jpg\")
Bursa I\u015f\u0131klar Askeri Hava Lisesi \u00f6\u011frencisi Bedirhan Gergin, Eski\u015fehir Osmangazi \u00dcniversitesi\u2019nde a\u00e7\u0131lan T\u00dcB\u0130TAK Sergisi\u2019nde, radyasyona kar\u015f\u0131 z\u0131rhlama malzemesini l\u00fcleta\u015f\u0131 kullanarak geli\u015ftirdi\u011fi y\u00fczde 100 yerli z\u0131rh\u0131 sergilemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Gergin, \u00fcniversitenin spor salonunda a\u00e7\u0131lan 47\u2019nci Orta\u00f6\u011fretim \u00d6\u011frencileri Ara\u015ft\u0131rma Projeleri Yar\u0131\u015fmas\u0131 B\u00f6lge Finali\u2019ne \u2019Radyasyona Kar\u015f\u0131 Yerli Z\u0131rh: Alfa Sepiyolit (L\u00fcleta\u015f\u0131)\u2019 adl\u0131 projesiyle kat\u0131ld\u0131. Proje ile alakal\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Bedirhan Gergin, projenin amac\u0131n\u0131n y\u00fczde 100 yerli malzeme olan l\u00fcleta\u015f\u0131n\u0131, uzayda, uydu sistemlerinde, sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda kullanmak oldu\u011funu ifade etti. Z\u0131rhlama malzemeleri olarak d\u00fcnyada sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda kur\u015fun, uzayda da al\u00fcminyum kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bu malzemelerin bir \u00e7ok olumsuz \u00f6zellikleri oldu\u011funu belirten Bedirhan Gergin, bu malzemenin \u00f6ncelikle hafif ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermemesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Bursa I\u015f\u0131klar Askeri Hava Lisesi \u00f6\u011frencisi Bedirhan Gergin, \u201cBizim i\u00e7in ilk \u00f6nce bu z\u0131rhlama maddesi hafif olmal\u0131yd\u0131, sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi olmal\u0131, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermemeli. Ondan sonra milli kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 tamamen milli bir \u015fekilde bir z\u0131rhlama maddesi olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Daha sonra ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z sonucunda l\u00fcleta\u015f\u0131n\u0131n bir t\u00fcr\u00fc olan alfa sepiyolitiyi kullanmaya ba\u015flad\u0131k. Alfa sepiyolit bildi\u011fimiz gibi tam asl\u0131nda bizim ideal z\u0131rhlama maddemizi kullanabilece\u011fimiz bir maddedir. \u00c7ok hafif, ondan sonra \u015fekil verilebilmesi kolay, y\u00fczde 70\u2019i \u00fclkemizde bulunuyor ve maalesef bu milli de\u011ferimiz giderek de\u011ferini kaybediyor. Y\u00fczde 70\u2019i \u00fclkemizde bulunuyor fakat hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcs e\u015fyas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 bir \u00e7al\u0131\u015fma bununla yap\u0131lmam\u0131\u015f. Bu sepiyolit maddemizi ald\u0131k ondan sonra ilk imalat\u00e7\u0131dan ald\u0131ktan sonra toz haline getirdik 15 mikrona d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck ve buna gama radyasyon testleri uygulad\u0131k. Gama radyasyon testinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sonu\u00e7larda da sadece 1 santimetrelik bir kal\u0131nl\u0131kla y\u00fczde 50\u2019sini, y\u00fczde 90\u2019\u0131 ise sadece 3 santimetrelik bir kal\u0131nl\u0131kta tutmay\u0131 ba\u015fard\u0131k. Peki bu ne anlama geliyordu asl\u0131nda, daha demin de bahsettik mesela burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi kur\u015fun, al\u00fcminyum asl\u0131nda \u00e7ok pahal\u0131 ve \u00e7ok sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131. Alfa sepiyolit l\u00fcleta\u015f\u0131m\u0131z\u0131 di\u011ferleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman zaten her konuda \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u201cBU KULLANDI\u011eIMIZ Y\u00dcZDE 100 \u00d6ZG\u00dcN VE Y\u00dcZDE 100 YERL\u0130 ZIRH MADDEM\u0130Z, \u0130LERDE YEN\u0130 B\u0130R UMUT OLAB\u0130LECEKT\u0130R\u201d<\/p>\n
Lise \u00f6\u011frencisi Gergin, ilerleyen y\u0131llarda \u00fclkemizde de yeni geli\u015fmeye ba\u015flayan uzay ve havac\u0131l\u0131k alan\u0131nda kullan\u0131m\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan bu projenin kendilerine umut verdi\u011fini s\u00f6zlerine ekleyerek, \u201cMesela kur\u015fun \u00e7ok pahal\u0131 bir madde, al\u00fcminyum da keza \u00f6yle. Ama alfa sepiyolitenin bu z\u0131rhlama maddelerinden 6-7 kat daha ucuz oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Daha sonra sa\u011fl\u0131\u011fa hi\u00e7bir zarar\u0131 yok, \u015fekil verilebilmesi kolay ve yo\u011funlu\u011fu, yani hafifli\u011fi di\u011ferlerinden olduk\u00e7a uzun. Daha sonra radyasyonu ge\u00e7irmeme \u00f6zelli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan da kur\u015funa \u00e7ok yak\u0131n kur\u015funa gama radyasyon testleri sonucunda \u00e7ok yak\u0131n bir sonu\u00e7, al\u00fcminyumunsa \u00fc\u00e7 kat\u0131nda daha ba\u015far\u0131l\u0131. Radyasyon z\u0131rhlamada daha ba\u015far\u0131l\u0131 bir elimize ideal z\u0131rhlama maddesi elde ettik. Umar\u0131m ileride kullan\u0131lacak uzayda, uydu sistemlerinde, sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda kullan\u0131lacak radyasyon z\u0131rhlama maddelerinde, bu kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczde 100 \u00f6zg\u00fcn ve y\u00fczde 100 yerli z\u0131rh maddemiz, ilerde yeni bir umut olabilecektir\u201d dedi.<\/p>\n
PROJE A\u015eAMASINDA D\u00d6RT \u00dcN\u0130VERS\u0130TE \u0130LE ORTAKLA\u015eA \u00c7ALI\u015eILDI<\/p>\n
Proje kapsam\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda d\u00f6rt farkl\u0131 \u00fcniversite ile ortakla\u015fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Gergin s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201c\u00d6ncelikle Eski\u015fehir\u2019den imalat\u00e7\u0131dan elde etti\u011fimiz saf l\u00fcleta\u015f\u0131n\u0131 temizleyerek toz haline getirdik ve Afyon Kocatepe \u00dcniversitesi\u2019nde analizlerini yapt\u0131ktan sonra 15 mikrona kadar bunun \u00f6\u011f\u00fcterek d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck. Daha sonra 15 mikrona kadar d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, toz haline getirdi\u011fimiz bu maddemizi Bursa T\u00dcB\u0130TAK Butal\u2019a g\u00f6t\u00fcrerek elimizde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz 15 mikronluk ve farkl\u0131 kal\u0131nl\u0131klardaki z\u0131rh maddelerini olu\u015fturduk T\u00dcB\u0130TAK Butal\u2019da. Daha sonra ayr\u0131ca bunun Nano Partik\u00fcl \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7inde Eski\u015fehir Anadolu \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ve en son elde etti\u011fimiz bu z\u0131rh maddelerimizi gama radyasyon testinde kullanmak i\u00e7in Uluda\u011f \u00dcniversitesi\u2019nin n\u00fckleer fizik b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ge\u00e7mi\u015fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman \u00e7ok yak\u0131n zamanlarda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi bizim \u00fclkemizde yeni yeni uzay mekikleri daha sonra uydu sistemleri olu\u015fturulmaya ba\u015flad\u0131. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nin (TBMM) \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 en son yasalara g\u00f6re, yeni yasalara g\u00f6re de bu yap\u0131lan uydular\u0131n y\u00fczde 70 y\u00fczde 80 oran\u0131n\u0131n milli olmas\u0131 zorunlu. Fakat ne yaz\u0131k ki ne kur\u015funa bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ne al\u00fcminyuma bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman rezerv bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok az bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz ve y\u00fczde 70 oran\u0131nda bulunan, y\u00fczde 70\u2019i \u00fclkemizde bulunan bu alfa sepiyolit yani l\u00fcleta\u015f\u0131 maddemizi de in\u015fallah bu bizim i\u00e7in yeni bir umut olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n
\u201cL\u00dcLETA\u015eINI S\u00dcS E\u015eYASI DI\u015eINDA \u0130LK OLARAK RADYASYON KONUSUNDA KULLANDIK\u201d<\/p>\n
Proje kapsam\u0131nda patent ba\u015fvurusunda ilk a\u015famay\u0131 ge\u00e7tiklerini aktaran Gergin, projenin ilk a\u015famas\u0131nda havac\u0131l\u0131k alan\u0131nda da al\u00fcminyum yerine yerli malzeme kullanma ihtimalinin kendilerini heyecanland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Gergin s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201cMaalesef bu milli de\u011ferimiz daha \u00f6nceki zamanlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanda s\u00fcs e\u015fyas\u0131, pipo a\u011f\u0131zl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yerde kullan\u0131lmam\u0131\u015f. Bizde bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda ilk defa olarak y\u00fczde 70 oran\u0131nda \u00fclkemizde bulunan sepiyoliti ilk defa olarak radyasyon konusunda kulland\u0131k. Daha sonra radyasyon testi sonu\u00e7lar\u0131nda elde etti\u011fimiz ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7larla birlikte de patentimizi ba\u015fvurduk ve \u015fuanda patentimizin ilk a\u015famas\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f bulunmaktay\u0131z. Projemizin ilk ba\u015f\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi; Asl\u0131nda bizi bu alanda heyecanland\u0131ran \u015feylerden biri de kendi \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131z olan havac\u0131l\u0131kt\u0131. Havac\u0131l\u0131kta ve uzayda bunu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde radyasyondan korunmada al\u00fcminyum kullan\u0131lmakta, uydular\u0131 kullanmada al\u00fcminyum kullan\u0131lmakta. Ve asl\u0131nda bizim de ilerde, beklide bir astronot olarak bu radyasyondan korunmada, belki de bizim i\u00e7in bu uydular\u0131 kaplamada alfa sipiyolit maddemiz l\u00fcleta\u015f\u0131m\u0131z yeni bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7abilecek, yeni bir umut olabilecek. Onun d\u0131\u015f\u0131nda u\u00e7ak kanopilerinde ondan sonra radyasyon tutucu boylarda, sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda kullan\u0131lan bu yeleklerde k\u0131yafet olarak \u00fclkemize ve d\u00fcnyam\u0131za yeni bir kaynak olarak getirilebilir.\u201d