﻿{"id":488732,"date":"2016-04-28T11:25:36","date_gmt":"2016-04-28T08:25:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/turk-matematikci-abdli-matematikci-coopera-isik-hiziyla-fark-atti\/"},"modified":"2016-04-28T11:25:44","modified_gmt":"2016-04-28T08:25:44","slug":"turk-matematikci-abdli-matematikci-coopera-isik-hiziyla-fark-atti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=488732","title":{"rendered":"T\u00fcrk Matematik\u00e7i, ABD\u2019li Matematik\u00e7i Cooper\u2019a I\u015f\u0131k H\u0131z\u0131yla Fark Att\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/turk-matematikci-abdli-matematikci-coopera-isik-hiziyla-fark-atti_d884317.jpg\" width=\"600\">T\u00fcrk matematik\u00e7i Ayd\u0131n Cerit, ABD\u2019li \u00fcnl\u00fc matematik\u00e7i Prof. Dr. Curtis Cooper\u2019un en son buldu\u011fu \u201cmersenne asallar\u0131\u201dna \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla fark att\u0131.<\/p>\n<p>Matematik alan\u0131nda bir\u00e7ok bulu\u015fa imza atan ancak bir t\u00fcrl\u00fc muhatap al\u0131nmayan Matematik \u00d6\u011fretmeni Ayd\u0131n Cerit, yeni ke\u015ffiyle \u201cBu yar\u0131\u015fta ben de var\u0131m\u201d diyor. ABD\u2019li Prof. Dr. Curtis Cooper ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir ekibin \u201cmersenne asallar\u0131\u201d \u00fczerindeki son \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 21 Ocak\u2019ta duyurmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan i\u015fe koyulan Cerit, 3 ayl\u0131k bir \u00e7al\u0131\u015fma sonucu ortaya inan\u0131lmaz bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kard\u0131. Cerit, ABD\u2019li matematik\u00e7i Cooper ve ekibinin 22 milyon 338 bin 618 basamaktan olu\u015fan yeni asal say\u0131y\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma sonucu \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Central Missouri \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Curtis Cooper liderli\u011finde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada, 2 rakam\u0131n\u0131n kendisiyle 74 milyon 207 bin 281 kere \u00e7arp\u0131l\u0131p 1 eksiltilerek, \u201cen b\u00fcy\u00fck asal say\u0131n\u0131n\u201d ke\u015ffedildi\u011fi haberini okuduktan sonra \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Matematik \u00d6\u011fretmeni Ayd\u0131n Cerit, \u201cO zamana kadar bulunmu\u015f mersenne asallar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc elde edildi, literat\u00fcre girdi ve \u00f6d\u00fcllerini ald\u0131lar. O tarihten bu yana ben de bu yar\u0131\u015f\u0131n i\u00e7ine girdim. Yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r say\u0131lar ve asal say\u0131lar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu \u00e7al\u0131\u015fmama mersenne asallar\u0131n\u0131 da katt\u0131m. Daha \u00f6nceden bir asal say\u0131n\u0131n mersenne asal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen bir y\u00f6ntem de geli\u015ftirmi\u015ftim. Bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda 3 ay s\u00fcren yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalardan sonra 231 untrigintilyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzunlu\u011funda bir mersenne asal\u0131 elde etmeyi ba\u015fard\u0131m. Bu ke\u015ffim, Cooper\u2019\u0131n ke\u015ffinin \u00e7ok \u00e7ok \u00f6tesindedir. B\u00f6ylece bu \u00e7al\u0131\u015fmada \u00e7\u0131tay\u0131 y\u00fckseltmi\u015f oldum. Yani onlar\u0131n 1-2 katl\u0131 evlerinin yan\u0131na bir anda g\u00f6kdelen \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi oldum\u201d dedi.<\/p>\n<p>Mersenne asallar\u0131na verilen \u00f6d\u00fcllere talip oldu\u011funu ifade eden Cerit, \u201cSay\u0131m\u0131n \u00fcss\u00fc 118 basamakl\u0131 olup daha b\u00fcy\u00fck basamakl\u0131 \u00fcslerden de faydalan\u0131p buldu\u011fumdan daha \u00f6te mersenne asallar\u0131n\u0131 da elde edece\u011fime inan\u0131yorum. Bu arada mersenne asallar\u0131na verilen \u00f6d\u00fcllere de talibim. Buldu\u011fum mersenne asal\u0131 ayn\u0131 zamanda bir \u2018akados asal\u2019d\u0131r. \u2018Akados\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de matematik literat\u00fcr\u00fcne katan benim\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Matematik\u00e7i Ayd\u0131n Cerit, bu ke\u015ffinin hayali olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 her ortamda ispat etmeye haz\u0131r oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Yapt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok bulu\u015fa ra\u011fmen muhatap al\u0131nmamas\u0131na \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Cerit, \u201c\u00d6mr\u00fcm\u00fc matemati\u011fe atad\u0131m. Ancak devlet yetkililerimiz bug\u00fcne kadar beni muhatap almad\u0131. Devletimiz destek versin, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 kitap haline getirelim. T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 devletime vermeye haz\u0131r\u0131m\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n Cerit\u2019in buldu\u011fu 231 untrigintilyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzunlu\u011fundaki mersenne asal\u0131: 2298696858468336596220470682195766167009696683834613160870962019329263814715977002967474871064082266181028749823776001<\/p>\n<p>2 \t\t\t\t\t\t&#8211; 1<\/p>\n<p>(2^n-1,n:118 basamakl\u0131)<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-488732 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?attachment_id=488735'>T\u00fcrk Matematik\u00e7i, ABD\u2019li Matematik\u00e7i Cooper\u2019a I\u015f\u0131k H\u0131z\u0131yla Fark Att\u0131<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?attachment_id=488736'>T\u00fcrk Matematik\u00e7i, ABD\u2019li Matematik\u00e7i Cooper\u2019a I\u015f\u0131k H\u0131z\u0131yla Fark Att\u0131<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk matematik\u00e7i Ayd\u0131n Cerit, ABD\u2019li \u00fcnl\u00fc matematik\u00e7i Prof. Dr. Curtis Cooper\u2019un en son buldu\u011fu \u201cmersenne asallar\u0131\u201dna \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla fark att\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[21571,7325,61175,3332,16917,14247,61174,1039],"class_list":["post-488732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim-teknoloji","tag-abdli","tag-atti","tag-coopera","tag-fark","tag-hiziyla","tag-isik","tag-matematikci","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=488732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488732\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=488732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=488732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=488732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}