﻿{"id":490801,"date":"2016-04-29T10:27:19","date_gmt":"2016-04-29T07:27:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/turk-kulturu-ve-edebiyatinda-mizahin-yeri\/"},"modified":"2016-04-29T10:27:21","modified_gmt":"2016-04-29T07:27:21","slug":"turk-kulturu-ve-edebiyatinda-mizahin-yeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=490801","title":{"rendered":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fc Ve Edebiyat\u0131nda Mizah\u0131n Yeri"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/turk-kulturu-ve-edebiyatinda-mizahin-yeri_c35e506.jpg\" width=\"600\">Fatih Sultan Mehmet Vak\u0131f \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesinin d\u00fczenledi\u011fi \u201cTemmuzda Kar Satmak: T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Edebiyat\u0131nda Mizah\u201d panelinde edebiyatta ve musikide mizah anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011ferlendirildi.<\/p>\n<p>FSMV\u00dc \u00dcsk\u00fcdar Yerle\u015fkesinde d\u00fczenlenen panelde, Edebiyat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Yrd. Do\u00e7. Dr. T\u00fcrk\u00e2n Alvan musiki, Prof. Dr. Ali \u015e\u00fckr\u00fc \u00c7oruk yeni edebiyatta, T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nihat \u00d6ztoprak ise divan edebiyat\u0131nda mizah anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ele ald\u0131.<\/p>\n<p>\u201cM\u0130ZAH, KEND\u0130NE DI\u015eARIDAN BAKAB\u0130LMEK \u0130\u00c7\u0130N B\u0130R \u0130HT\u0130YA\u00c7TIR\u201d<\/p>\n<p>Mizah\u0131n ciddi bir i\u015f oldu\u011funu ve g\u00fcld\u00fcr\u00fcrken d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00f6zelli\u011finin bulundu\u011funu s\u00f6yleyen Yrd. Do\u00e7. Dr. T\u00fcrk\u00e2n Alvan, \u201cMizah\u0131n ciddi bir i\u015f olmas\u0131 insan\u0131n zek\u00e2 seviyesiyle ahlak seviyesiyle alakal\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplum \u00f6n\u00fcnde insanlar\u0131n itibar\u0131n\u0131 zedelemenin mizah oldu\u011funu zanneden bir taraf var. \u00d6te yandan ak\u0131l sahibi insanlar kendine d\u0131\u015far\u0131dan bakabilmek i\u00e7in mizaha ihtiya\u00e7 oldu\u011funu bilir\u201d dedi. Eskilerin mizah anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n latife ve hiciv oldu\u011funu ifade eden Alvan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cLatife, Hz. Peygamberin \u2018g\u00fcler y\u00fcz sadakad\u0131r\u2019 hadis-i \u015ferifi mukabilince insanlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f etmek i\u00e7in s\u00f6ylenen g\u00fczel s\u00f6zlerdir. Hiciv ise halka hizmet amac\u0131yla yap\u0131l\u0131r. \u2018Kral \u00e7\u0131plak\u2019 diyebilmek noktas\u0131nda topluma hizmet etmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>Klasik edebiyatta \u015fairler ve musiki\u015finaslar\u0131n kendilerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan zahitlere mizahi dille cevap verdiklerini aktaran Alvan,&#8221;Eskilerin mizahi yan\u0131n\u0131 ortaya koyan bir anekdot vard\u0131r. Fars\u00e7a \u00f6\u011freten bir insana talebelerinden biri, \u2018Fars\u00e7an\u0131n cehennem ehlinin dili oldu\u011fu s\u00f6yleniyor, cennette Arap\u00e7a konu\u015fulacakm\u0131\u015f. Ni\u00e7in Fars\u00e7a \u00f6\u011freniyoruz hocam?\u2019 diye sorar, hocan\u0131n cevab\u0131 \u00e7ok ho\u015ftur. \u2018E\u011fer dedikleri gibiyse yine de \u00f6\u011frenmek laz\u0131m zira nereye gidece\u011fimiz belli de\u011fil. E\u011fer cehenneme gidersek ehli cehennem lisan\u0131n\u0131 bilmemek olmaz\u2019 der\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cM\u0130ZAH TEMMUZ AYINDA KAR SATMAK KADAR ZOR\u201d<\/p>\n<p>Klasik T\u00fcrk edebiyat\u0131 \u015fairlerinin Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den ve Hz. Peygamber\u2019den referans alarak metinlerini olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Nihat \u00d6ztoprak, \u201cNecm suresindeki \u2018g\u00fcld\u00fcren de a\u011flatan da odur\u2019 ayet-i kerimesinden hareketle mizah\u0131n \u0130slam\u2019da oldu\u011fu vurgulan\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cTemmuzda Kar Satmak\u201d ibaresinin Mevlana\u2019n\u0131n Mesnevi\u2019sinden al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, temmuzda kar satmak gibi mizah \u00fcretmenin de zor bir i\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00d6ztoprak, mizah\u0131n etkisinin ise t\u0131pk\u0131 temmuzdaki kar gibi serinletici ve rahatlat\u0131c\u0131 oldu\u011funu ifade etti. S\u00f6z\u00fcn zirvesi olarak g\u00f6r\u00fclen mizah\u0131n, klasik edebiyatta n\u00fckte ve latife olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00d6ztoprak, \u201cEdebiyat\u0131m\u0131zda mizahi eserler Letaifn\u00e2me ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla verilmi\u015ftir. Zati, kendi ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en latifeleri bir kitapta toplam\u0131\u015ft\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>ELE\u015eT\u0130R\u0130 B\u0130\u00c7\u0130M\u0130 OLARAK M\u0130ZAH<\/p>\n<p>Mizah ve hicvin modern edebiyat\u0131n da ba\u015fvurdu\u011fu bir anlat\u0131m tekni\u011fi oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Ali \u015e\u00fckr\u00fc \u00c7oruk, &#8220;En \u00f6nemli temsilciler ise Neyzen Tevfik, \u015eair E\u015fref, Ziya Pa\u015fa, Nam\u0131k Kemal\u2019dir&#8221; dedi. Mizah\u0131n sadece g\u00fcld\u00fcrme ama\u00e7l\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan \u00c7oruk, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: &#8220;Mizah bir ele\u015ftiri bi\u00e7imidir ayn\u0131 zamanda. Modern d\u00f6nemde eskinin ele\u015ftirisi veya modernli\u011fin kendisinin ele\u015ftirisi s\u0131kl\u0131kla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Parodi, bir esere ayn\u0131 bi\u00e7imde mizahi bir tarzda yaz\u0131lm\u0131\u015f naziredir. Bir bak\u0131ma bir eserin \u015fekli ayn\u0131 kalmak \u015fart\u0131yla i\u00e7eri\u011fiyle alay edilmesidir. Faz\u0131l Ahmet, bu tarz\u0131n en \u00f6nemli temsilcisidir. Abd\u00fclhak Hamit Tarhan, Ziya G\u00f6kalp gibi pek \u00e7ok yazar\u0131 bu yolla ele\u015ftirmi\u015ftir. Abd\u00fclhak Hamit\u2019in Makber metnini mizah vas\u0131tas\u0131 olarak kullanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Panelde, Edebiyat Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. M. Fatih And\u0131 da konusu edebiyat olan karikat\u00fcrlerden bir se\u00e7ki payla\u015ft\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FAT\u0130H SULTAN MEHMET VAKIF \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 EDEB\u0130YAT FAK\u00dcLTES\u0130N\u0130N D\u00dcZENLED\u0130\u011e\u0130 \u201cTEMMUZDA KAR SATMAK: T\u00dcRK K\u00dcLT\u00dcR VE EDEB\u0130YATINDA M\u0130ZAH\u201d PANEL\u0130NDE EDEB\u0130YATTA VE MUS\u0130K\u0130DE M\u0130ZAH ANLAYI\u015eI DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LD\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12600],"tags":[60778,22539,61343,1039,15341],"class_list":["post-490801","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-egitim-2","tag-edebiyatinda","tag-kulturu","tag-mizahin","tag-turk","tag-yeri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=490801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/490801\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=490801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=490801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=490801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}