![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/ihlas-koleji-ogrencilerinden-iddiali-projeler_cdae362.jpg\")
\u0130hlas Koleji \u00f6\u011frencileri, T\u00dcB\u0130TAK\u2019\u0131n Ankara\u2019da d\u00fczenledi\u011fi 47. Orta\u00f6\u011fretim \u00d6\u011frencileri Ara\u015ft\u0131rma Projeleri Final Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019na 2 farkl\u0131 projeyle kat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan Ankara ATO Congresium\u2019da 47\u2019ncisi ger\u00e7ekle\u015ftirilen Orta\u00f6\u011fretim \u00d6\u011frencileri Ara\u015ft\u0131rma Projeleri Final Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019na T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden gelen \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frenci kat\u0131l\u0131yor. \u0130hlas Koleji \u00f6\u011frencileri ise bu yar\u0131\u015fmaya, \u201cEndemik Bir Bitki Olan \u00c7\u00f6ven Bitkisi Kullan\u0131larak Alternatif, \u00c7evreci Bir Yang\u0131n S\u00f6nd\u00fcrme Sistemi Olu\u015fturulmas\u0131\u201d ve \u201cOsmanl\u0131 Gelene\u011fi I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Yeni Bir Maarif Sistemi\u201d isimli 2 farkl\u0131 projeleriyle kat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\u201c\u00c7\u00d6VEN EKSTRES\u0130 KULLANILARAK YANGINI S\u00d6ND\u00dcREB\u0130L\u0130R M\u0130Y\u0130Z?\u201d<\/p>\n
\u201cEndemik Bir Bitki Olan \u00c7\u00f6ven Bitkisi Kullan\u0131larak Alternatif, \u00c7evreci Bir Yang\u0131n S\u00f6nd\u00fcrme Sistemi Olu\u015fturulmas\u0131\u201d isimli projeleriyle yar\u0131\u015fmaya kat\u0131lan \u0130pek Eri\u015fen ve Dilara K\u0131l\u0131n\u00e7, geli\u015ftirdikleri yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme sitemi hakk\u0131nda bilgiler verdi. \u0130hlas Fen Lisesi 11. s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencileri \u0130pek ve Dilara projeleriyle ilgili \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\u201cProjemizin amac\u0131 \u00e7\u00f6ven bitkisinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alternatif, \u00e7evreci ve \u00f6zg\u00fcn bir sistemle A ve B tipi yang\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini \u00f6nlemek ve bu tip yang\u0131nlar\u0131 b\u00fcy\u00fcmeden s\u00f6nd\u00fcrmektir. Ayr\u0131ca \u00fclkemizde bol miktarda yeti\u015fen \u00e7\u00f6ven bitkisinin \u00fclke ekonomisine katk\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmakt\u0131r. Hipotezimiz ise yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme sistemlerinde baz\u0131 kimyasal maddeler kullan\u0131l\u0131yor. Biz onlara alternatif olarak \u2018\u00e7\u00f6ven ekstresi kullan\u0131larak k\u00f6p\u00fck olu\u015fturarak yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrebilir miyiz?\u2019 bu hipotezle biz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za ba\u015flad\u0131k.\u201d<\/p>\n
\u201cYANGINLARI KONTROL ALTINA ALMAK, YANGIN R\u0130SK\u0130N\u0130 AZALTMAK AMACIYLA VAR OLAN C\u0130HAZLARIN GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130 VE YEN\u0130LER\u0130N\u0130N OLU\u015eTURULMASI GEREK\u0130YOR\u201d<\/p>\n
Yang\u0131n\u0131n bir\u00e7ok do\u011fal afet aras\u0131nda en tehlikeli ve istatistiksel olarak vaka ba\u015f\u0131na en fazla can kayb\u0131 ya\u015fanan do\u011fal afet oldu\u011funa dikkat \u00e7eken \u00f6\u011frenciler, \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 kentle\u015fmeyle birlikte, ticari ve end\u00fcstriyel yap\u0131lar ile konut say\u0131lar\u0131ndaki art\u0131\u015f, yang\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131 da artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda yang\u0131nlar hepimizin bildi\u011fi gibi meydana geldikleri alanlarda maddi hasarlara neden oluyorlar, maddi hasarlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra orada ya\u015fayan canl\u0131lar ve ekolojik denge \u00fczerinde son derece olumsuz etkileri var. Bu nedenle yang\u0131nlar\u0131 kontrol alt\u0131na almak, yang\u0131n riskini azaltmak amac\u0131yla var olan cihazlar\u0131n geli\u015ftirilmesi ve yenilerinin olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor. Biz de bu do\u011frultuda kendi sitemimizi olu\u015fturduk” dediler.<\/p>\n
\u201c\u00c7\u00d6VEN, T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N \u0130HRA\u00c7 ETT\u0130\u011e\u0130 \u00d6NEML\u0130 \u00dcR\u00dcNLERDEN B\u0130R\u0130D\u0130R\u201d<\/p>\n
Tasarlad\u0131klar\u0131 yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme sisteminde kulland\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6ven bitkisi hakk\u0131nda bilgi veren \u0130pek ve Dilara, \u201c\u00c7\u00f6ven karanfilgiller familyas\u0131na ait, haziran-temmuz aylar\u0131nda \u00e7i\u00e7ek a\u00e7an, 50-60 santim y\u00fcksekli\u011finde; \u00e7ok senelik, \u00e7ok dall\u0131, kaz\u0131k k\u00f6kl\u00fc otsu bir bitkidir. T\u00fcrkiye\u2019nin ihra\u00e7 etti\u011fi \u00f6nemli \u00fcr\u00fcnlerden biridir bu bitki. \u00dclkemizde yakla\u015f\u0131k 50 \u00e7e\u015fit \u00e7\u00f6ven t\u00fcr\u00fc yeti\u015fmektedir ve bunlardan 5 tanesi ekonomik \u00f6neme sahiptir. Daha \u00e7ok Do\u011fu Anadolu\u2019da Van G\u00f6l\u00fc ve civar\u0131nda, orta k\u0131s\u0131mlarda Yozgat, U\u015fak, Sivas gibi illerimizde yeti\u015fti\u011fi tespit edilmi\u015ftir. \u00c7\u00f6venin ana bile\u015feni saponin olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Saponinler baz\u0131 deniz hayvanlar\u0131nda ve bitkilerde bulunan bir \u00e7e\u015fit glikozittir. Latince saponis yani sabun k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015f. Bu ismi almas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedeni ise sulu sol\u00fcsyonlarda g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00f6p\u00fcrme \u00f6zelli\u011fi g\u00f6stermesi\u201d \u015feklinde konu\u015ftular.<\/p>\n
\u201cTEK YAPMANIZ GEREKEN YANGIN ANINDA ARA PLA\u011eI \u00c7EV\u0130REREK BUNU YANGININ OLDU\u011eU KISMA FIRLATMAK\u201d<\/p>\n
Projenin y\u00f6ntem a\u015famas\u0131n\u0131n 7 ayr\u0131 a\u015famadan oldu\u011funu, \u00f6ncelikli olarak ekstreyi haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve k\u00f6kleri kaynatt\u0131klar\u0131n\u0131, buradaki \u00f6ncelikli amac\u0131n bitkinin kumlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu belirten \u0130hlas Koleji \u00f6\u011frencileri, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201cSonra \u015fi\u015fip yumu\u015fayana kadar kaynatt\u0131k ve dinlenmeye b\u0131rakt\u0131k. Daha sonra 6 ayr\u0131 deney yapt\u0131k. Denemeler sonucunda da projemize y\u00f6n vermek amac\u0131yla Ko\u00e7 \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Mehmet Somer ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck ve bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunduk. Daha sonra da prototipimizin tasar\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturduk. Haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z prototip 3 k\u0131s\u0131mdan olu\u015fuyor. Alt k\u0131sm\u0131na haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekstreyi ve hidrojen peroksit dedi\u011fimiz kimyasal maddeyi kullan\u0131yoruz. Daha sonra ara plakla kapat\u0131yoruz. \u00dcst k\u0131sm\u0131na da potasyum dedi\u011fimiz bir tuz var onu yerle\u015ftiriyoruz. Ara pla\u011f\u0131 \u00e7evirdi\u011finiz de sistem aktif hale geliyor. Tek yapman\u0131z gereken yang\u0131n an\u0131nda ara pla\u011f\u0131 \u00e7evirerek bunu yang\u0131n\u0131n oldu\u011fu k\u0131sma f\u0131rlatmak.\u201d<\/p>\n
\u201c\u00c7EVREYE VE \u0130NSAN SA\u011eLI\u011eINA HERHANG\u0130 B\u0130R ZARARI YOK\u201d<\/p>\n
Projeyi di\u011fer yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme sistemlerinden ay\u0131ran en b\u00fcy\u00fck fark\u0131n sahip oldu\u011fu hacim ve a\u011f\u0131rl\u0131k oldu\u011funu dile getiren \u00f6\u011frenciler, \u201cYakla\u015f\u0131k 300 mililitrelik bir hacme ve 200 graml\u0131k bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip. Bu da kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda sadece ara pla\u011f\u0131n \u00e7evrilmesiyle aktif hale getirilmesi di\u011fer bir avantaj\u0131. Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme t\u00fcplerinde \u00e7\u0131kan k\u00f6p\u00fck bir s\u00fcre sonra kat\u0131 hale geliyor ve zemine yap\u0131\u015f\u0131yor. Temizlenmesi baya zor. Ancak bizim sistemde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00f6p\u00fck, yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrd\u00fckten sonra s\u0131v\u0131 hale ge\u00e7iyor. Bu da temizlenmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme sistemi \u00e7ok fazla maliyet olu\u015fturmad\u0131 bize. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z prototipi i\u00e7indeki kimyasallarla birlikte 8-10 TL civar\u0131na mal ettik. Sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimyasallar karbondioksit ve halokarbon gaz\u0131. Yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcrmede kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 maddeler bunlar. Bunlar\u0131n baz\u0131 zararlar\u0131 var. \u00d6rne\u011fin; karbondioksit bo\u011fulma etkisi yap\u0131yor. Halokarbon gaz\u0131n\u0131n ise ozon tabakas\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 etki g\u00f6steriyor. Bizim sistemimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7\u00f6ven ekstresi zaten bitkisel, \u00e7evreye ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na herhangi bir zarar\u0131 yok. Ayn\u0131 zamanda bu sistemin i\u00e7ine bas\u0131n\u00e7l\u0131 bir sistem yerle\u015ftirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bas\u0131n\u00e7 sistemini yerle\u015ftirdi\u011fimiz zaman da k\u00f6p\u00fck daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u0131kacak ve her tarafa e\u015fit da\u011f\u0131lacak\u201d diye konu\u015ftular.<\/p>\n
\u201cHEM TAR\u0130HTEN \u0130ZLER TA\u015eIYAN HEM DE MODERN \u00c7A\u011eA AYAK UYDURMAYI BA\u015eARMI\u015e B\u0130R \u00d6\u011eRET\u0130M S\u0130STEM\u0130N\u0130 TA\u015eIMASI GEREKEN \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 TESP\u0130T ETMEYE \u00c7ALI\u015eTIK\u201d<\/p>\n
\u0130hlas Koleji 10. s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencilerinden Erc\u00fcment Yavuz Korkmaz ise yar\u0131\u015fmaya \u201cOsmanl\u0131 Gelene\u011fi I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Yeni Bir Maarif Sistemi\u201d isimli projeyle kat\u0131l\u0131yor. Projesi hakk\u0131nda bilgiler veren Korkmaz, \u201cBiz \u00f6nce tarihte Osmanl\u0131lardan Sel\u00e7uklulara kadar uygulanan \u00f6\u011fretim sistemini inceledik. Arkas\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Avrupa Birli\u011fi\u2019nde uygulanan, Finlandiya, Birle\u015fik Krall\u0131k, Fransa ve Almanya\u2019da kullan\u0131lan e\u011fitim sistemlerini inceledik ve modern \u00f6\u011fretim metotlar\u0131 var. Bunlar\u0131n hepsini inceledik ve bunlar\u0131 sentezleyerek, hem tarihten izler ta\u015f\u0131yan hem de modern \u00e7a\u011fa ayak uydurmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f bir \u00f6\u011fretim sistemini ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken \u00f6zellikleri tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u201cBu projelerinin ilk hedefi \u00f6\u011frenciye \u00f6zel bir \u00f6\u011fretimin yap\u0131lmas\u0131yd\u0131\u201d diyen Korkmaz, \u201c\u0130lk olarak \u0130ngiltere\u2019deki ve Avrupa \u00fclkelerindeki sistemi incelemeye ba\u015flad\u0131k ve \u0130ngiltere\u2019yi incelerken Eton Koleji olarak adland\u0131r\u0131lan bir kolej var. Okulun hedefi ba\u015fbakan ve prens yeti\u015ftirmek. Bu okullar\u0131n Osmanl\u0131lar\u2019daki Enderun ile olan benzerli\u011fi dikkat \u00e7ekiciydi. Bu dikkat \u00e7ekmesi bizim bu konu hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapmay\u0131, Osmanl\u0131 \u00f6\u011fretimi hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapmaya sevk etti. \u0130lk olarak Y\u0131lmaz \u00d6ztuna\u2019n\u0131n B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye Tarihi isimli eserini a\u00e7t\u0131k. Orada \u0130ngilizler\u2019in 17. as\u0131rda \u0130ngiltere Lordu\u2019nun Osmanl\u0131 Maarifi hakk\u0131ndaki \u00f6vg\u00fclerine rastlad\u0131k ve tarihte uygulanan bu istemi incelmeye karar verdik. \u0130nceledik\u00e7e g\u00fcn\u00fcm\u00fczde uygulanan sistemlerle ne kadar benzerlik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla beraber bunu inceledik. Bunun sonucunda bu benzerliklerle beraber bunu sentezleyerek hem tarihten iz ta\u015f\u0131yan hem de \u00e7ap\u0131m\u0131za da ayak uydurmu\u015f bir sistemin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken \u00f6zellikleri tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.