﻿{"id":722567,"date":"2017-01-16T18:01:49","date_gmt":"2017-01-16T16:01:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/izmirin-unutulan-sinemalari-ve-sinema-kulturune-akademik-katki\/"},"modified":"2017-01-16T18:01:58","modified_gmt":"2017-01-16T16:01:58","slug":"izmirin-unutulan-sinemalari-ve-sinema-kulturune-akademik-katki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=722567","title":{"rendered":"\u0130zmir\u2019in unutulan sinemalar\u0131 ve sinema k\u00fclt\u00fcr\u00fcne akademik katk\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/izmirin-unutulan-sinemalari-ve-sinema-kulturune-akademik-katki_af64350.jpg\" width=\"600\">Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Radyo Televizyon ve Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Dilek Kaya ve doktora \u00f6\u011frencisi Ezgi Albayrako\u011flu, \u0130zmir\u2019de sineman\u0131n en canl\u0131 d\u00f6nemlerine tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f, bug\u00fcnse hal\u0131 saha olarak kullan\u0131lan Y\u0131ld\u0131z Sinemas\u0131 \u00f6rne\u011finde kent sinemalar\u0131n\u0131 ve sinemaya gitme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc inceledi. Kaya, \u201cKay\u0131p ge\u00e7mi\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131zlanmaktan \u00f6te yapabilece\u011fimiz \u015feyler var. En az\u0131ndan biz akademisyenler ara\u015ft\u0131rabiliriz, belgeleyebiliriz, maddeten kaybolan\u0131 yeniden hat\u0131rlan\u0131r hale getirebiliriz\u201d diyerek yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, sineman\u0131n sahiplerinden makinistlerine ve eski sinema seyircilerine kadar bir\u00e7ok ki\u015fiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Radyo Televizyon ve Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Dilek Kaya, doktora \u00f6\u011frencisi Ezgi Albayrako\u011flu ile birlikte, unutulan kent sinemalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak, T\u00fcrkiye sinema tarihine oldu\u011fu kadar sosyok\u00fclt\u00fcrel tarihimize ve toplumsal haf\u0131zam\u0131za da katk\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bir ara\u015ft\u0131rma projesi ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Do\u00e7. Dr. Kaya ve Albayrako\u011flu, 1953 y\u0131l\u0131ndan 1988\u2019e dek T\u00fcrkiye\u2019de sineman\u0131n en canl\u0131 d\u00f6nemlerine tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f, \u0130zmir\u2019in en b\u00fcy\u00fck, en pop\u00fcler ve k\u0131smen a\u00e7\u0131l\u0131r-kapan\u0131r tavan\u0131yla belki de d\u00fcnyan\u0131n en ilgin\u00e7 sinema salonlar\u0131ndan olan Y\u0131ld\u0131z Sinemas\u0131 \u00f6zelinde, \u0130zmir sinemalar\u0131 ve \u0130zmir\u2019de sinemaya gitme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tarihsel olarak yeniden in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Proje, Ya\u015far \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan da \u2018Bilimsel Ara\u015ft\u0131rma Projesi\u2019 kapsam\u0131nda desteklendi.<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019in kay\u0131p sinemalar\u0131<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019in kay\u0131p sinemalar\u0131 \u00fczerine olan ele\u015ftirilerin ve tart\u0131\u015fmalar\u0131n nostaljik bir yak\u0131nman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7emedi\u011fini belirten Do\u00e7. Dr. Dilek Kaya, ara\u015ft\u0131rman\u0131n esas motivasyonunu ise \u201cEski sinema salonlar\u0131n\u0131n art\u0131k olmay\u0131\u015f\u0131, sadece bu co\u011frafyaya \u00f6zg\u00fc de\u011fil. De\u011fi\u015fim her yerde var. Bu co\u011frafyan\u0131n esas sorunu, unutmaya raz\u0131 olmak ve hat\u0131rlamak i\u00e7in fazla emek sarf etmemek. Kay\u0131p ge\u00e7mi\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131zlanmaktan \u00f6te yapabilece\u011fimiz \u015feyler var. En az\u0131ndan, biz akademisyenler; ara\u015ft\u0131rabiliriz, belgeleyebiliriz, maddeten kaybolan\u0131 s\u00f6ylemsel olarak yeniden kurabilir ve hat\u0131rlan\u0131r hale getirebiliriz. T\u00fcrkiye sinema tarihine oldu\u011fu kadar sosyok\u00fclt\u00fcrel tarihimize ve toplumsal haf\u0131zam\u0131za da \u00f6zg\u00fcn bir katk\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k\u201d diyerek anlatt\u0131.<\/p>\n<p>60 Sinema vard\u0131<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019in 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndan 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131na dek, \u00e7ok say\u0131da kapal\u0131 ve yazl\u0131k sinemalar\u0131yla canl\u0131 bir sinema k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Do\u00e7. Dr. Dilek Kaya, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de, \u00f6zellikle 1950\u2019li y\u0131llardan itibaren, sineman\u0131n end\u00fcstrile\u015fmeye ba\u015flay\u0131p sinema salonlar\u0131n\u0131n Anadolu\u2019nun i\u00e7lerine kadar yay\u0131lmas\u0131na paralel olarak, di\u011fer \u015fehirlerde oldu\u011fu gibi \u0130zmir\u2019de de sinema salonlar\u0131 h\u0131zla artm\u0131\u015f. \u00d6rne\u011fin, 1948\u2019de kentte toplam 5 bin 600 koltuk kapasiteli 8 kapal\u0131 sinema salonu bulunurken bu say\u0131n\u0131n 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar itibariyle 60\u2019\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve sadece Basmane semtindeki Y\u0131ld\u0131z Sinemas\u0131\u2019n\u0131n bin 800 koltuk kapasitesine sahip oldu\u011fu biliniyor. Bu sinemalarda yaln\u0131zca film g\u00f6sterimleri de\u011fil, tiyatro oyunlar\u0131, konserler gibi bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel etkinlik de ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f. Ayn\u0131 d\u00f6nemde, yazl\u0131k sinema say\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u0130zmir, T\u00fcrkiye\u2019de, Adana\u2019n\u0131n ard\u0131ndan ikinci s\u0131rada. T\u00fcm bu sinema salonlar\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131, gerek 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye\u2019de sinema sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015fanan ekonomik kriz nedeniyle, gerekse takip eden y\u0131llarda ger\u00e7ekle\u015fen kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler s\u0131ras\u0131nda ya kapanm\u0131\u015f ya da yerlerini i\u015f hanlar\u0131na, apartmanlara veya spor tesisi gibi sinema d\u0131\u015f\u0131 i\u015flevlere sahip yap\u0131lara b\u0131rakm\u0131\u015f\u201d dedi.<\/p>\n<p>Kaya, \u201cKay\u0131p bir tarihe \u0131\u015f\u0131k tutmak, gelecek nesillere yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bilimsel kaynaklar b\u0131rakmak istedik. 35 y\u0131l\u0131 kapsayan detayl\u0131 bir gazete taramas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sineman\u0131n sahiplerinden gi\u015fe memurlar\u0131na, makinistlerinden yer g\u00f6stericilerine eski Y\u0131ld\u0131z Sinemas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131yla ve \u00e7ok say\u0131da eski sinema seyircisiyle derinlemesine g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftirdik\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131 ve yorgun sinema<\/p>\n<p>Eski Y\u0131ld\u0131z Sinemas\u0131\u2019n\u0131n, bug\u00fcn hala eski yerinde Basmane Gaziler Caddesi No: 40- 42\u2019de, Y\u0131ld\u0131z Kapal\u0131 Futbol Sahas\u0131 olarak fiziki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan Dilek Kaya, \u201cSalondaki koltuklar s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, balkon y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, localar art\u0131k yerinde de\u011fil. Ama bir zamanlar sinema perdesinin oldu\u011fu devasa y\u00fczey hala b\u00fcy\u00fck kuma\u015f perdeyle \u00f6rt\u00fcl\u00fc. Aralay\u0131p arkada \u015fimdi y\u0131rt\u0131k olan g\u00fcm\u00fc\u015f perdeyi bile g\u00f6rebiliyorsunuz. \u00dcst kat fuayede art\u0131k masa tenisi ve bilardo masalar\u0131 var. Ama binan\u0131n i\u00e7inde dola\u015f\u0131rken hala L\u00fcks Balkon, Balkon Loca levha ve tabelalar\u0131n\u0131, \u2018Loca Memuru Yoksa L\u00fctfen Zili \u00c7al\u0131n\u0131z\u2019 yaz\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Bir miktar eski tahta koltuk, iki C\u0130nemeccanica marka projeksiyon makinesi ve orada burada g\u00f6ze tak\u0131lan teneke film kutular\u0131 ile makaralar hala etrafta. Ya\u015fl\u0131 ve yorgun bina hala ve inatla bizlere asl\u0131nda sinema oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p>Sinema aile<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda, Y\u0131ld\u0131z Sinemas\u0131n\u0131n eski \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hayat hikayelerine de tan\u0131kl\u0131k ettiklerini belirten Do\u00e7. Dr. Dilek Kaya, \u201cOsman I\u015f\u0131kalp ile tan\u0131\u015ft\u0131k. Sineman\u0131n eski m\u00fcd\u00fcr\u00fc O\u011fuz I\u015f\u0131kalp\u2019in o\u011flu, \u00e7ocuklu\u011fu sinemada ge\u00e7mi\u015f. Annesi \u00dclfet I\u015f\u0131kalp da sinemada gi\u015fe memuruymu\u015f. Annesi ve babas\u0131 sinemada tan\u0131\u015f\u0131p evlenmi\u015f. Yine gi\u015fe memuru Nadide \u00d6zdemir ile makinist Ferruh \u00d6zdemir de sinemada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken tan\u0131\u015f\u0131p evlenmi\u015fler. Sinema ayn\u0131 zamanda onlar\u0131n ailesi olmu\u015f\u201d diye konu\u015ftu. Do\u00e7. Dr. Kaya, T\u00fcrkiye\u2019de sinema tarihine oldu\u011fu kadar, sosyok\u00fclt\u00fcrel tarihimize ve toplumsal haf\u0131zam\u0131za da katk\u0131da bulunmay\u0131 hedefleyen, bu ara\u015ft\u0131rmaya destek olmak isteyenleri, ara\u015ft\u0131rmaya ek veri sa\u011flamak amac\u0131yla Facebook\u2019ta a\u00e7\u0131lan https:\/\/www.facebook.com\/yildizsinemasiprojesi sayfas\u0131nda, ilgili an\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015fmaya davet etti.<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-722567 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?attachment_id=722570'>\u0130zmir\u2019in unutulan sinemalar\u0131 ve sinema k\u00fclt\u00fcr\u00fcne akademik katk\u0131<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?attachment_id=722571'>\u0130zmir\u2019in unutulan sinemalar\u0131 ve sinema k\u00fclt\u00fcr\u00fcne akademik katk\u0131<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?attachment_id=722572'>\u0130zmir\u2019in unutulan sinemalar\u0131 ve sinema k\u00fclt\u00fcr\u00fcne akademik katk\u0131<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?attachment_id=722573'>\u0130zmir\u2019in unutulan sinemalar\u0131 ve sinema k\u00fclt\u00fcr\u00fcne akademik katk\u0131<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(SOLDAN SA\u011eA) YA\u015eAR \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 \u00d6\u011eRENC\u0130S\u0130 ABDULLAH \u00d6ZDEN, ANNE VE BABASI S\u0130NEMADA \u00c7ALI\u015eAN OSMAN I\u015eIKALP, DO\u00c7. DR. D\u0130LEK KAYA, NAD\u0130DE \u00d6ZDEM\u0130R, FERRUH \u00d6ZDEM\u0130R, S\u0130NEMANIN SAH\u0130PLER\u0130NDEN TOLGA KAZM\u0130RC\u0130; (\u00d6NDE OTURAN) S\u0130NEMANIN SAH\u0130B\u0130 A\u0130LEN\u0130N EN B\u00dcY\u00dcK \u00dcYES\u0130 Y\u00dcKSEL KAZM\u0130RC\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[14594,15113,16707,28633,8484,15686,16487],"class_list":["post-722567","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-magazin","tag-akademik","tag-izmirin","tag-katki","tag-kulturune","tag-sinema","tag-sinemalari","tag-unutulan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=722567"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/722567\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=722567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=722567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=722567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}