{"id":74205,"date":"2014-07-17T14:00:13","date_gmt":"2014-07-17T11:00:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/?p=74205"},"modified":"2014-07-17T14:00:13","modified_gmt":"2014-07-17T11:00:13","slug":"capkinligin-sebebini-acikladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/?p=74205","title":{"rendered":"\u00c7apk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n sebebini a\u00e7\u0131klad\u0131!"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000;\">Endorfin hayattan tat ve lezzet alabilmemiz i\u00e7in gerekli bir n\u00f6rotransmitter oldu\u011funu belirten N\u00f6rolog Dr. Mehmet Yavuz, \u00e7apk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n sebebinin endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yledi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Endorfin olmasayd\u0131, hayat\u0131n i\u015fkence halini d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen REEM N\u00f6ropsikyatri Merkezi kurucusu N\u00f6rolog Dr. Mehmet Yavuz, endorfinin sabah saatlerinde daha az salg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, depresyon hastalar\u0131n\u0131n kendilerini sabahlar\u0131 daha k\u00f6t\u00fc hissetmelerinde bu vakitlerde endorfinin daha az salg\u0131lanmas\u0131n\u0131n da rol\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">ENDORF\u0130N\u0130N \u0130K\u0130 \u00d6NEML\u0130 ETK\u0130S\u0130; HAZ VE A\u011eRI KES\u0130C\u0130 ETK\u0130LER<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">Endorfinin iki \u00f6nemli etkisi oldu\u011funu belirten Dr. Mehmet Yavuz, birinci etkisinin haz verici ikinci etkisinin ise a\u011fr\u0131 kesici etkisi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Yavuz, \u201cAsl\u0131nda az\u0131 zarar, ortas\u0131 yarar, fazlal\u0131\u011f\u0131 yine zarar bir maddedir. A\u011fr\u0131 kesici etkisi bilinen en g\u00fc\u00e7l\u00fc a\u011fr\u0131 kesici olan morfinin 30 mislidir. Ancak bu fayda m\u0131d\u0131r, zarar m\u0131d\u0131r? Bilinmez. Zira e\u011fer endorfin olmasayd\u0131 belki de sava\u015flar olmayabilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015fta \u00f6l\u00fcm tehlikesi esnas\u0131nda salg\u0131lanan endorfin ki\u015fiyi bu duruma duyars\u0131z hale getirir. \u00dcstelik sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda elde edilen haz duygusu da yeni sava\u015flara davetiye \u00e7\u0131karabilir.Ayr\u0131ca sava\u015f esnas\u0131nda vurulan bir asker, bir s\u00fcre a\u011fr\u0131 hissetmeyebilir ya da bir kaza esnas\u0131nda ciddi bir yara alan ki\u015fi o an i\u00e7in a\u011fr\u0131 duymayabilir. Do\u011fum esnas\u0131nda hem endorfinin a\u011fr\u0131 dindirici etkisi hem de annelik hazz\u0131 i\u015f ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Bunlar o esnada y\u00fcksek oran da salg\u0131lanan endorfin nedeniyledir. Spor m\u00fcsabakalar\u0131nda yar\u0131\u015f kazanma azmi ile sporcular\u0131 ivmelendiren yine endorfindir. \u00d6rne\u011fin bir futbol ma\u00e7\u0131nda gol atan oyuncuda ya da rekor denemesini ba\u015far\u0131 ile sonu\u00e7land\u0131ran bir sporcu da en y\u00fcksek seviyelere \u00e7\u0131kar.\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">\u00c7APKINLIKTA ENDORF\u0130N BA\u011eIMLILIK OLU\u015eTURUYOR<\/span><br style=\"color: #000000;\" \/><span style=\"color: #000000;\">N\u00f6rolog Dr. Mehmet Yavuz, \u201cAv tutkunlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli bir avdan \u00f6b\u00fcr\u00fcne ko\u015fmalar\u0131, avlanma esnas\u0131nda endorfinin olu\u015fturdu\u011fu hazza yeniden kavu\u015fmak istemelerindendir hep. Da\u011fc\u0131lar da her t\u0131rman\u0131\u015f sonucunda ayn\u0131 hazz\u0131 tadarlar ve her zaman ayn\u0131 zevki ya\u015famak isterler. Kumar tutkunlar\u0131 i\u00e7in de b\u00f6yledir. Asl\u0131nda kumarbazlar kumar esnas\u0131nda kazanman\u0131n meydana getirdi\u011fi hazza m\u00fcptela olmu\u015flard\u0131r. Para kazanmak geri plandad\u0131r. \u00c7oklar\u0131n\u0131n zaten paraya da ihtiyac\u0131 bulunmamaktad\u0131r. \u00c7apk\u0131nlar i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey s\u00f6z konusudur. Burada farkl\u0131 bir ki\u015fi ile birlikte olma hazz\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. Yoksa orgazm her zaman ayn\u0131 orgazmd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla da\u011fc\u0131l\u0131k ta, avc\u0131l\u0131k ta, kumar tutkunlu\u011fu da ve \u00e7apk\u0131nl\u0131kta bir \u00e7e\u015fit endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ancak herhangi bir ara\u00e7la endorfin temin eden ki\u015fi, genellikle ayn\u0131 \u015fekilde endorfin tatmini arar. Bir di\u011fer deyi\u015fle da\u011fc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan ve bu \u015fekilde s\u00fcrekli endorfin temin eden bir ki\u015finin, ayn\u0131 zamanda \u00e7apk\u0131n olabilme ihtimali zay\u0131ft\u0131r. S\u00fcrekli ke\u015fifler pe\u015finde olan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00f6yle pek a\u015fkla me\u015fkle pek i\u015finin olmad\u0131\u011f\u0131na \u00e7ok \u015fahit olunmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni bir icat geli\u015ftirmenin hazz\u0131 ile zaten yeterli endorfin temini sa\u011flanmaktad\u0131r. O halde \u00e7apk\u0131nl\u0131kta sadece dopaminin D1 ve D2 resept\u00f6rleri sorumlu olmay\u0131p, endorfinin de bunda bir pay\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bilindi\u011fi gibi D1 tek e\u015flili\u011fi, D2 ise \u00e7ok e\u015flili\u011fi telkin etmektedir. Bu hususiyetle evlilik \u00f6ncesi \u00e7ok say\u0131da ili\u015fki ya\u015fayanlar; endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesinden dolay\u0131, sadakatsizlik riski ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc evlili\u011fin ilk d\u00f6nemlerinde y\u00fcksek olan endorfin d\u00fczeyleri daha sonra giderek normale d\u00f6nmekte, daha \u00f6nceki ili\u015fkiler nedeniyle endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015fti\u011finden ki\u015finin tekrar ayn\u0131 hazz\u0131 arama ihtimali ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Belki de a\u015fk\u0131n \u00f6mr\u00fc en fazla 2,5 y\u0131l derken bahsetti\u011fimiz \u015fey, a\u015fk\u0131n de\u011fil endorfinin t\u00fckeni\u015fidir. Ayn\u0131 \u015fekilde tehlikeli yollardan da, \u00f6rne\u011fin uyu\u015fturucu maddelerle de suni olarak endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olunabilmektedir. Asl\u0131nda buradaki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, uyu\u015fturucunun fazla endorfin salg\u0131lanmas\u0131na neden olarak olu\u015fturdu\u011fu \u2018\u2019yapay hazza\u2019\u2019 olan tutkudur. Elbette ki, avc\u0131l\u0131k ve da\u011fc\u0131l\u0131k gibi do\u011fal yollardan olu\u015fan endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile uyu\u015fturucular ile olu\u015fturulan endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir de\u011fildir ve kesinlikle k\u0131yaslanamaz. Bir tarafta do\u011fal bir eylem \u00f6b\u00fcr tarafta ise beyni ve v\u00fccudu mahveden bir tutku s\u00f6z konusudur. Ayr\u0131ca uyu\u015fturucular hem endorfini hem de dopamini patolojik d\u00fczeylere \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla olu\u015fan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ta patolojik d\u00fczeyde olur. Endorfin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 baz\u0131 baz\u0131 g\u0131dalar artt\u0131rabilir. \u00d6zellikle \u00e7ikolata, muz, \u00fcz\u00fcm, dondurma ve ac\u0131 biber kan d\u00fczeyini y\u00fckseltebilir. Bu durum ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fmekle beraber, obez ki\u015filerde as\u0131l olay endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Zira yenilen yemeklerden duyulan haz, s\u00fcrekli ayn\u0131 \u015feyleri t\u00fcketmeye sevk etmektedir. Bu ise v\u00fccudun ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan daha fazla g\u0131da al\u0131nmas\u0131na ve depolanmas\u0131na neden olmakta, sonu\u00e7 obeziteye gitmektedir. Nitekim obezite tedavisinde kullan\u0131lan baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n, endorfinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 resept\u00f6rleri bloke ederek etki g\u00f6sterdi\u011fi belirlenmi\u015ftir. Son y\u0131llarda reva\u00e7ta olan akupunktur tedavisinin temelinde de endorfin sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Akupunkturun, v\u00fccuduna ok saplanm\u0131\u015f bir \u00c7inli askerin ancak ok \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ac\u0131y\u0131 duymas\u0131 \u00fczerine ke\u015ffedildi\u011fi ifade edilmektedir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ne kadar do\u011frudur bilemeyiz ama v\u00fccutta ve sinir sisteminde \u00f6zel baz\u0131 noktalar\u0131n elektrik veya i\u011fne ile uyar\u0131lmas\u0131n\u0131n endorfin seviyelerini y\u00fckseltti\u011fi bilinmektedir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Endorfin hayattan tat ve lezzet alabilmemiz i\u00e7in gerekli bir n\u00f6rotransmitter oldu\u011funu belirten N\u00f6rolog Dr. Mehmet Yavuz, \u00e7apk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n sebebinin endorfin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yledi.\u00a0 &nbsp; &nbsp; Endorfin olmasayd\u0131, hayat\u0131n i\u015fkence halini d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen REEM N\u00f6ropsikyatri Merkezi kurucusu N\u00f6rolog Dr. Mehmet Yavuz, endorfinin sabah saatlerinde daha az salg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, depresyon hastalar\u0131n\u0131n kendilerini sabahlar\u0131 daha k\u00f6t\u00fc hissetmelerinde bu vakitlerde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":74206,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,14],"tags":[],"class_list":["post-74205","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74205\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}